Kilikya Ermeni Kralı I. Hetum ve zamanı (1226-1270)

Kilikya, üzerinde kurulu bulunduğu bölge ve çevresinde düzenlenen akınlar dolayısıyla sürekli olarak tehlike altında bulunan bir bölgeydi. Bu bölgenin tek hâkimi olan Bizans İmparatorluğu'nun burada zaman zaman otorite sarsılması yaşaması, bölgeyi önce Müslümanların sonrasında da Türkmen grupların odak noktası haline getiriyordu. Bundan dolayı Bizans İmparatorluğu, bölgeyi güvence altına almak maksadıyla uyguladığı nüfus politikası ile Ermenileri bölgeye yerleştirmiştir. Kilikya'ya yerleşimin ardından Ermeniler, uzun yıllar boyunca Bizans İmparatorluğu himayesi altında varlık göstermeye devam ettiler. Bu bağlılık önce baronluk, sonrasında da krallık olarak Ermenilere bağımsız bir siyasi kimlik kazandırdı. Bu durum, Ermenilerin kısa zaman içerisinde önce Büyük Selçuklu ve sonrasında da Türkiye Selçukluları ile bağımsız bir temas kurmasına olanak sundu. Bu ilişkiler ağı ilerleyen yıllarda Ermenilerin Moğollara tabiiyeti ve bu sayede Moğollarla iyi bir ilişki kurması, yakın çevrede yaşayan diğer halkların siyasi durumunu da etki altına alıyordu. İlerleyen yıllarda Haçlılar ile yakın temaslar kurarak Haçlı Seferlerinde de kritik bir rol üstlendiler. Bu çalışmada, Ermenilerin Kilikya'ya ilk yerleşimi meselesini aydınlatmakla birlikte, bu süreçten itibaren Ermenilerin Kilikya'daki varlığına ve krallığa doğru giden tarihsel gelişim sürecine de değinilecektir. Nitekim 1226-1270 yılları arasında Kilikya Ermeni Krallığı'nın en parlak devrinde krallık görevini yerine getiren I. Hetum ve onun zamanında kurulan siyasi ilişkiler çerçevesinde Kilikya Ermenilerinin tarihi üzerinde durulacaktır.