Kişilerarası ilişkiler psikoterapisinin depresyon riski olan meme kanseri tanılı hastalarda depresyon, duygu düzenleme ve sosyal destek düzeylerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma

Amaç: Araştırmanın amacı meme kanseri tanılı hastalara uygulanan Kişilerarası İlişkiler Psikoterapisinin (KİPT), hastaların depresyon düzeyi, kişilerarası duygu düzenleme becerileri ve algılanan sosyal destek düzeyleri üzerindeki etkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü deneysel desenle yürütülen bu araştırma, Şubat 2024 – Nisan 2025 tarihleri arasında Koç Üniversitesi Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Ünitesi'nde tedavi alan hastalarla gerçekleştirilmiştir. Örneklem büyüklüğü güç analiziyle belirlenmiş olup, 42 hasta randomize şekilde deney (n=21) ve kontrol (n=21) gruplarına atanmıştır. Deney grubuna 12 haftalık bireysel Kişilerarası İlişkiler Psikoterapisi (KİPT) uygulanmıştır. Veriler Beck Depresyon Ölçeği, Kişilerarası Duygu Düzenleme Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılarak, ön test, son test ve takip testi olmak üzere üç aşamada toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Deney ve kontrol gruplarına dahil edilen hastaların sosyo-demografik ve hastalık süreçlerine ilişkin dağılımları karşılaştırıldığında, gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). GLM analizleri sonucunda, grup, zaman ve grup*zaman etkileşimleri tüm ölçümler için istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p <0,001). Müdahale grubunda depresyon düzeyi azalırken, kişilerarası duygu düzenleme ve algılanan sosyal destek düzeylerinde anlamlı artışlar gözlenmiştir. Sonuç ve Öneriler: Araştırmanın bulguları, depresyon riski taşıyan meme kanseri hastalarında uygulanan KİPT'in, depresyon düzeyini azaltmada, kişilerarası duygu düzenleme becerileri ve algılanan sosyal destek düzeylerini artırmada etkili olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlara dayanarak, KİPT'in psikoonkolojik bakım süreçlerine entegre edilerek hemşirelik uygulamalarında kullanılması önerilmektedir. Ayrıca, benzer müdahalelerin farklı sosyodemografik özelliklere sahip hasta gruplarında ve farklı kanser türlerinde test edilmesi ve uzun süreli takip çalışmalarının planlanması önerilmektedir.