Kitâb-ı Üstüvânî (dil incelemesi-metin-dizin)

Bu çalışmada Muhammed b. Ahmed b. Muhammed eş-Şâmî el-Hanefî el-Üstüvânî (H.1017/1072) - (M.1608/1661)'nin vaazlarını içeren Kitâb-ı Üstüvânî adlı eserin dil bilgisi özelliklerinin incelenmesi ve neşrinin yapılması amaçlanmaktadır. Eser, Üstüvânî'nin ismini vermeyen bir öğrencisi tarafından kaleme alınmıştır. Yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışma; giriş, dil incelemesi, metin ve dizin-sözlük olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, Türklerin İslamiyet'i kabul etmesiyle hayatlarında meydana gelen değişiklikler; Kur'an'ın Türkçeye tercümelerinin yapılması, Arapça ve Farsçanın Eski Anadolu ve Klasik Osmanlı Türkçesine etkileri üzerinde durulmuştur. Daha sonra Kitâb-ı Üstüvânî adlı eserin nüshaları tanıtılarak incelenen nüshanın tavsifi yapılmıştır. Son olarak da metnin kurulması ve dizinin oluşturulmasında uygulanan yöntem ele alınmıştır. İnceleme bölümünde, 18. yüzyıl Klasik Osmanlı Türkçesi özellikleri taşıyan, bununla beraber Eski Anadolu Türkçesinin imlâ, ses ve şekil özelliklerini de kimi yönlerden devam ettiren bu eserin imlâ, ses ve yapı bakımından ayırt edici yönleri metinden örneklerle irdelenmiştir. Metin bölümünde, eserin çeviri yazıya aktarımı yapılmıştır. Dizin bölümünde ise metnin sözlüğü oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: Klasik Osmanlı Türkçesi, Kitâb-ı Üstüvânî, metin neşri, dil incelemesi