Kitaibelia balansae'nin ın vitro klonal çoğaltım olanaklarının araştırılması

Kitaibelia balansae, Kilikya ve Doğu Akdeniz ülkelerinde bulunan endemik; çok yıllık otsu bir bitki olup, Türkiye'de nesli tükenme tehlikesi altında olan bir bitkidir. Kitaibelia balansae'nin bir tek bitki örneği Gaziantep'te bulunmuş ve Gaziantep Botanik Bahçesine transfer edilmiştir. Bu çalışmada, biyoçeşitliliği korumak amacıyla in vitro bitki doku kültürü teknik yöntemleri kullanılarak Kitaibelia balansae'nin yaprak ve petiyollerinden vejetatif çoğaltım olanakları araştırılmıştır. Gaziantep Botanik Bahçesine introdüksiyonu yapılan bitkiden örnekler toplanmış ve yüzey sterilizasyonu yapıldıktan sonra, yaprak ana damarı yaprak ayasıyla beraber ve petiyol eksplantlar bazal MS ortamında alt kültüre alınmış olup, kültür ortamına 6-Benzylamino purine (BAP), Kinetin, Indol-3-Acetic Acid (IAA),1-Naphthaleneacetid acid (NAA), Gibberellic Acid-3 (GA3), Indole-3-butyric acid (IBA) and 2,4-dichlorophenoxyacetic acid (2,4-D) hormonlarının farklı kombinasyon ve konsantrasyonlar ilave edilmiştir. Daha sonra kültürler 25 ±1 ºC sıcaklığa sahip klima odalarında 16 saat boyunca ışık rejimi altında 4 ay süreyle inkübe edilmiştir.İki ay sonra, denemede kullanılan tüm hormon çeşitleri üzerinde farklı düzeylerde kallus teşvik edilmiştir. Ancak en iyi embriyogenik yeşil kallus gelişimi 15-20 gün içinde, 0.5 mg/l Kin + 0.5 mg/l IBA ve 0.5 mg/l Kin + 0.01 mg/l 2,4-D içeren bazal MS ortamında gözlenmiştir. Bu embriyogenik kalluslar yaklaşık iki ay sonra kahverengiye dönmüştür, ancak dört aylık deneme sonuçlarına göre doku kültürü yöntemiyle Kitaibelia balansae'nin embriyogenik kalluslarıyla klonal çoğaltımı ümit vermektedir.Anahtar Kelimeler: Kitaibelia balansae, doku kültürü, kallus, çoğaltım