KKTC'de özel bir spor salonunda vücut geliştirme sporu yapan bireylerin beslenme ve besin takviyesi kullanım durumlarının incelenmesi

Bu çalışma, 5 Nisan-15 Temmuz 2016 tarihleri arasında, KKTC‟de Gazimağusa bölgesinde bulunan özel bir spor salonunda, vücut geliştirme sporu yapan 20 yaş ve üzerindeki bireylerin, vücut bileşimleri, beslenme alışkanlıkları, besin takviyesi kullanım durumlarını belirlemek amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Çalışma kapsamındaki (n=199 erkek) vücut geliştirme sporu yapan bireylerin, kişisel bilgileri, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim sıklıkları, antrenman yapılan ve yapılmayan gün için 24 saatlik geriye dönük besin tüketimi kaydı, besin takviyesi kullanım durumları ve kullanılan besin takviyesinin türünü içeren anket formları uygulanmış, vücut bileşimleri Tanita BC-418 MA cihazı ile ölçülmüş, elde edilen veriler istatistiksel olarak SPSS 22.0 programı ile değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin tamamının erkek, yaş ortalamalarının 25,49 ± 6,11 olduğu, 1,84± 0,85 yıl vücut geliştirme sporu yaptıkları ve %52,0‟sinin de besin takviyesi kullandığı saptanmıştır. Besin takviyesi olarak en çok protein tozunu kullandıkları (%49,5) belirlenmiştir. Besin takviyesi kullanımında en çok spor hocalarından (%29,5) öneri aldıkları ve besin takviyelerini spor salonlarından (%33,0) temin ettikleri saptanmıştır. Bireylerin antrenman yapılan gün ile yapılmayan gün arasında karbonhidrat, protein ve yağ tüketimleri arasındaki fark istatistiksel olarak önemli bulunurken (p<0.05), enerji tüketimleri arasındaki farkın önemli olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Besin takviyesi kullanan ve kullanmayan bireylerin boy uzunluğu, vücut yağ kütlesi oranı, yağsız vücut kütlesi, vücut sıvı miktarı ve üst orta kol çevresi arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu saptanmıştır (p<0.05). Bu çalışmadaki bireylerin antrenman yapılan ve yapılmayan günlerdeki enerji alımlarının yetersiz, karbonhidrat tüketimlerinin düşük, yağ tüketiminin yüksek, antrenman yapılan gün protein tüketiminin fazla, antrenman yapılmayan gün ise önerilere uygun düzeyde olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: vücut geliştirme, beslenme alışkanlıkları, besin takviyesi kullanımı, vücut bileşim