Klasik Dönem Roma Hukukunda actio pro socio ve actio communi dividundo ilişkisi

Çalışmamızın konusunu ?Klasik Dönem Roma Hukukunda actio pro socio ve actio communi dividundo ilişkisi? oluşturmuştur. Her iki dava arasındaki bu ilişkinin anlaşılabilmesi için, ilk olarak bu ilişkinin temelini oluşturan societas akdi, sonrasında da actio pro socio ve actio communi dividundo ayrı ayrı incelenmiştir. Ancak konunun çerçevesini Klasik Dönem Roma Hukuku oluşturduğu için societas akdi, actio pro socio ve actio communi dividundo' da Iustinianus dönemindeki değişikliklere yeri geldiğince kısaca değinilmiştir.Societas akdinden kaynaklanan hak ve yükümlülükler bakımından, ortakların birbirlerine karşı açabileceği tek dava olarak actio pro socio bulunmaktaydı. Ancak klasik dönemde ortakların bu davaya başvurmaları aynı zamanda societas akdinin sona erme sebeplerindendi. Ortaklar arasında paylı mülkiyet ilişkisi de söz konusuysa, sona eren societas akdinde paylı mülkiyetine sahip olunan malların paylaşımı için actio communi dividundo' nun açılması gerekirdi. Esasen her iki davanın uygulama alanı farklı olsa da, hatta paylı mülkiyete tabi malların bulunduğu bir societas akdinde her iki davanın açılması gerekse de, bu davaların kesişen uygulama alanları da mevcuttu. Ortakların paylı mülkiyet ilişkisine tabi mallardan kaynaklanan belirli talepleri hem actio pro socio hem de actio communi dividundo' nun konusunu oluşturabildiği için, her iki dava bu sınırlı alanda yarışmaktaydı.Hem actio pro socio hem de actio communi dividundo' da ileri sürülebilen belirli taleplerin varlığı halinde bis de eadem re ne sit actio (aynı konu hakkında iki kere dava olmaz) gereğince bir davanın açılması diğerini ortadan kaldırırdı. İşte çalışmamızda son olarak, bir dava sonrasında diğerinin açılmasıyla ve her iki davanın konusunun tamamının veya bir kısmının aynı taleplerden oluşması halinde ortaya çıkan hukuki durum değerlendirilmiştir.