Klasik kaynaklardan günümüze hûri gılmân ve vildân kavramları hakkındaki tartışmalar

Bu çalışma, İslam düşünce geleneğinde cennet tasavvuru kapsamında yer alan hûri, gılmân ve vildân kavramlarını Kur'an, hadis, tefsir ve kelâm literatürü çerçevesinde incelemektedir. Tez, bu kavramların tarihsel süreç içinde kazandığı anlamları, farklı dönemlerde yapılan yorumları ve çeşitli tefsir yaklaşımlarını karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Klasik dönem tefsirlerinden hem rivayet hem dirayet metoduna dayalı kelâm bakış açısıyla yazılmış tefsirlere yer verilirken, modern dönemde gelişen sosyolojik, felsefî ve feminist yaklaşımlar da eleştirel bir perspektifle değerlendirilmiştir. Hûri kavramı, sadece fiziksel güzellik üzerinden okunmamakta; aynı zamanda ebedî huzur, ilâhî sevgi, sadakat, saflık ve uhrevi hayatı temsil eden çok katmanlı bir sembol olarak yorumlanmaktadır. Gılmân ve vildân ise, cennet bağlamında hizmet, temizlik, saflık ve süreklilik gibi uhrevî nitelikleri yansıtan varlıklar olarak ele alınmıştır. Bu kavramlar, İslam düşüncesindeki cennet tasavvurunun yalnızca cinsiyet temelli ödüller üzerine kurulu olmadığını; aynı zamanda insanın sevgi, sadakat, sevme, sevilme gibi fıtrî ihtiyaçlarının ilâhî bir düzlemde karşılanması şeklinde de değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, tezde hûrilerin cennette yaratılan varlıklar mı, yoksa cennette yeniden inşa edilen dünya kadınları mı olduğu konusuna vurgu yapılmıştır. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, kur'an'da ve rivayetlerde yer alan hûri vildân ve gılmân kavramlarının modern dünyanın fikirsel gelişimini göz önünde bulundurarak daha derinlikli ve bütüncül bir yaklaşımla yeniden değerlendirilmesine katkı sunmaktır.