Klasik Türk edebiyatında saki-nameler "Şekil ve muhteva incelemesi"

Bu çalışmada 15. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar muhtelif nazım şekillerinde yazılmış saki-name metinleri şekil ve muhteva açısından incelenmiştir. Tezimiz bir muhteva çalışması olduğundan bu çalışma için tarafımdan yeni bir saki-name metni okunmamıştır, incelenen metinlerin hepsi daha önceden transkribe edilmiştir. İnceleme eldeki mevcut saki-name metinlerinin tamamını kapsayacak şekilde yapılmıştır. Saki-name, klasik Türk edebiyatının önemli türlerinden biridir. Saki, şarap, kadeh, sürahi, meclis, meyhane başta olmak üzere musiki aletleri, hum, cür'a, mum, sofra, yemek, mezelerden bahseden manzum eserler olup bu kavramlar gerçek ve tasavvufi anlamlarda kullanılır. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ilk örneklerinden başlayarak Türk edebiyatında saki-namelerin gelişimi anlatılmıştır. İkinci bölümde saki-nameler nazım şekilleri, vezin, kafiye, redif yönüyle incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise saki-namelerde muhteva incelemesi yapılmış; metinler saki, şarap, kadeh, meclis, meyhane, yemekler, mezeler, mutrib, muganni, sürahi, sebû, hum, cür'a, kulkul, sarhoşluk vd., aşk, dinî unsurlar, tasavvufi kavram ve mecazlar açısından incelenmiş, ve benzetme unsurları ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Saki-name, şekil, muhteva, din ve tasavvuf