Kılıçlı (Şile-İstanbul) killerinin jeokimyasal mineralojik ve fiziksel özelliklerinin incelenmesi

DZET Bu çalışma, İstanbul'un kuzeydoğusunda, Şile'ye bağlı Avcı koru köyünün batısında ve 7 km'lik bir alanda yer alan kil yataklarının değerlendirilebilirle olanaklarını ortaya koymak için yapılan kimyasal, mineralojik ve fiziksel araş tırmalar ile sonuçlarını içermektedir. Çalışmada ayrıca Şile killeri ile, rezervleri bakımından ikinci büyük paya- sahip olan Bilecik-Söğüt bölgesindeki ( Yakacık-Alan mevkide ki) killerin karşılaştırılması yapılmıştır. Çalışma sonucunda Şile (Kılıçlı-Kirazlıyatak tepe mevki) killeri kökensel açıdan in-sitü killer ve sedimenter killer olmak üzere iki ana tipte olduğu görüşü bir kez daha ortaya konmuştur. XRD, DTA ve dilatometre ve mikroskopik inceleme ler sonucu in-sitü killerin özellikle ana kayacın yüzeysel alterasyonu sonucu oluştuğu, sedimanter killerin ise detritik malzemeden, özellikle Üst Kretase volkanik kayaçlarının alterasyon profilleri başta olmak üzere, çevre kayaçlardan kaynaklandığı saptanmıştır. İn-situ kilin (2.3) kil boyutun daki bileşenleri başlıca kaalinit (düzenli ve düzensiz tip) ve gibisttir. Sedimanter killerin (2.1,2.4,2.5,2.6,2.7 ve 2.8) kil boyutundaki bileşenleri ise düzensiz kaolinit, il- lit, düşük oranlarda dioktaedral smektit ve çok az kuvarsdan ibarettir. Şile killerinin Üst Kretase yaşlı volkanik (an dezit) katkılı flişler üzerinde, Söğüt killerinin ise Permi- yen yaşlı granit batoliti üzerine gelen Neojen yaşlı gölsel çökeller içersinde oluştuğu belirlenmiştir. Söğüt killeri Şile killerinden farklı olarak, çökelme havzalarında kısa süreli ve hızlı beslenme şeklinde kendini gösteren sedimantasyon koşullarında oluşmuşlardır. Söz konusu killerin teknolojik özellikleri incelendiğinde ise, Şile killeri özellikle yüksek demir (% 2.47-3.03) içeriği nedeniyle seramik sanayiinde kullanılmaları güçtür. Ancak seçimli üretim sonucu istenen limitlere düşürülmesi durumunda 2.4,2.5,2.6 ve 2.7 nolu kil seviyelerinin duvar karosu, 2.1 yer karosu ve bağlama, 2.3 ise refrakter kil olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. Söğüt killerinden A-241 -Y yer karosu, A,241-F ve A-241-K (kumlu kil) duvar karosu ve A-241 -D döküm kili olarak kullanılabilecek niteliktedir. vı