Klinoptilolit tipi zeolit uygulamalarının dizel bir motorda etkilerinin araştırılması

Dünya nüfusundaki hızlı artışa paralel olarak insanların ulaşıma olan ihtiyacı gün geçtikçe artmaktadır. Günümüzde ulaşım ihtiyacının önemli kısmını motorlu taşıtlar karşılamakta olup büyük kesimi petrol türevi yakıtları tüketmektedir. Küresel ısınma, iklim değişikliği ve çevre kirliliği sorunları nedeniyle içten yanmalı motora sahip taşıtların egzoz emisyonlarının iyileştirilmesi önem arz etmektedir. Bunun yanı sıra dünya üzerindeki petrol kaynaklarının bir gün biteceği endişesi yanında yakıt verimliliği yüksek motorlar için çalışmalar sürmektedir. Bu tez çalışmasında tek silindirli dizel bir motorun egzoz emisyonlarının iyileştirilmesinin yanı sıra motor performansının arttırılması hedeflenmiştir. Bu amaçla zeolit içeren bir filtre tasarlanarak oksijence yoğun hava elde edilmiştir. Havanın dizel motora beslenmesi sağlanarak performans ve emisyon değerlerinin iyileştirilmesi hedeflenmiştir. Oksijen yoğunlaştırıcı filtre içerisinde doğal ve sentetik zeolit çeşitlerinin bulunduğu 6 farklı zeolit kulanılmıştır. Doğal zeolitlerde oksijen yoğunlaştırma yeteneklerinin geliştirilmesi amacıyla asit, lityum ve kalsiyum modifiyeleri gerçekleştirilmiştir. Oksijen yoğunlaştırıcı filtre ile elde edilen oksijence yoğun hava, dizel motora beslenerek 10 farklı emisyon ve performans parametresi kayıt altına alınmıştır. Elde edilen verilere göre zeolitlerin oksijen yoğunlaştırma oranları büyükten küçüğe doğal zeolit, asit modifiye zeolit, kalsiyum modifiye zeolit, lityum modifiye zeolit, 4A sentetik zeolit, 5A sentetik zeolit olarak tespit edilmiştir. Motor deneyleri sonucunda tork, egzoz gazı sıcaklığı, silindir içi basınç, gürültü, titreşim ve NOX değerlerinde artış, fren özgül yakıt tüketimi, CO, HC ve duman yoğunluğu değerlerinde düşüş elde edilmiştir.