Klorprifos-etil'in cyprinus carpio (l.1758)'da total oksidan/total antioksidan seviyelerine etkisinin araştırılması

Bu çalışmada farklı dozlarda klorprifos-etil uygulanan Cyprinus carpio'dan alınan kan plazmasında, total oksidan (TOS) ve total antioksidan (TAS) seviyelerinin belirlenmesi amaçlandı. Bu çalışmada Tahtaköprü Barajı'ndan tutulan 30 adet Cyprinus carpio (L. 1758) kullanıldı. Balıkların laboratuvara nakli sağlanarak 10 gün boyunca balıkların 1 g/L olacak şekilde su bulunan polietilen tanklarda (22-25 °C ve normal fotoperyod) yeni ortama adaptasyonları sağlandı. Daha sonra her grupta 10 adet olacak şekilde balıklar; kontrol grubu, 0.040 mg/L CPF I grubu ve 0.080 mg/L CPF II grubu olmak üzere 3 gruba ayrıldı. 14 günlük uygulama sonunda balıklardan kan örnekleri alındı ve plazmaları ayrıldı. Elde edilen plazma örneklerinde TOS/TAS seviyeleri analiz edildi. Yaşam ortamlarına 0.040 ve 0.080 mg/L CPF uygulanan balıklar ile CPF uygulanmayan kontrol grubu balıklardan 14 günlük süre sonrası alınan kan örneklerinde biyokimyasal parametreler değerlendirildiğinde kontrol grubuna kıyasla CPF gruplarında (0.040 ve 0.080 mg/L) TOS düzeylerinin anlamlı derecede yükseldiği (p<0.001), buna karşın TAS ise önemli seviye de azaldığı (p<0.001) tespit edildi. PON1 aktivitesi ve HDL seviyeleri (p<0.001) için kontrol grubuna göre diğer gruplarda (CPFI ile CPFII) azaldığı tespit edilmiştir. Artan dozlara bağlı olarak TOS'un artması, PON1, HDL, TAS seviyelerinin ise azalması balıklarda CPF'nin reaktif oksijen türlerinin artmasına neden olarak oksidatif stresi arttırdığı ve antioksidan sistemi zayıflattığını düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Total Oksidan Seviye, Total Antioksidan Seviye, Cyprinus carpio, Klorprifos-etil, Paraoksonaz, Yüksek Dansiteli Lipoprotein.