Kınık köyü (Kütahya) çevresindeki ofiyolitik kayaçların petrolojisi ve jeokimyası

Bu çalışmada Kınık köyü (Kütahya) çevresindeki ofiyolit birimlerin araştırılması ve bölgedeki jeodinamik evrime katkıda bulunulması amaçlanmıştır. Kütahya iline bağlı Kınık köyü ve yakın çevresini kapsayan çalışma alanı, güneyde Akdeniz Bölgesi?deki Torid- Anatolid kuşağı ile Batı Anadolu?da, İzmir ? Ankara ? Erzincan sütur zonu arasında yer almaktadır. İnceleme alanındaki kayaçlar dört birimden oluşmaktadır. Ofiyolitik melanj; Çokköy ve Beke formasyonları üzerine bindirme yerleşmişlerdir. Ofiyolitik melanjın ana kayaçları pelajik çökeller, bazik kayaçlar ve serpantinitlerdir. Ofiyolit biriminin tabanını oluşturan peridotitler arazide kırıklı çatlaklı yapılı serpantinitlere dönüşmüş durumda olup, uralitleşme ve listvenitleşme yoğun miktarda gözlenmektedir. Peridotitler; ofiyolitik melanj üzerine tektonik bindirme ile yerleşmiş durumdadır. Gabrolar; Kınık köyü doğusunda geniş yayılım gösteren tabakalı bir istif şeklinde görülmekte, kümülat dokuya sahiptir. Diyabaz daykları; gabroları keser biçimde konumlanarak, kısmen hidrotermal alterasyona uğramışlardır. Ultrabazik kayaçlarda; serpantinleşme, listvenitleşme, lateritleşme, bazik kayaçlarda ise genel olarak damuritleşme, uralitleşme, kloritleşme, epidotlaşma ve karbonatlaşma gibi ayrışım olayları, ancak gibi ayrışım olayları gözlenmektedir. Ofiyolitik kayaçların jeokimyasal özelliklerine göre ultramafik ve mafik kayaçlar, aynı kökenli subalkalin toleyitik magmanın ayrımlaşma ürünleridir. Bu kayaçlar N-tipi MORB?a göre bazı LIL elementlerce (Rb, Ba, K, Sr) zenginleşmiş buna karşın bazı HFS elementlerce (Ti, Nb, Y) de tüketilmişlerdir. Özellikle Th ve LIL elementlerin pozitif ve Nb?un negatif anomalileri dalma-batma zonu bileşenini göstermektedir. Bazı element içeriklerine göre hazırlanan tektonomagmatik diskriminasyon diyagramları bu kayaçların okyanus içi dalma-batma zonu (Suprasubduction) üzerinde oluştuğunu ifade etmektedir. Serpantinitlere ait kimyasal analiz sonuçlarına bakıldığında örneklerin bir kısmında bazı oksit değerlerinin, diğer örneklere kıyasla farklı olduğu belirlenmiş ve bu farklılıklar kayaçların sahip olduğu mineral içerikleri ile açıklanmaya çalışılmıştır. Yaygın olarak görülen ikincil karbonat minerallerinden dolayı, kayaçlardaki CaO değerlerinin yüksek çıktığı belirlenmiştir. Serpantinit örneklerinin bir kısmında ikincil klorit minerallerinden dolayı, Al2O3 değerlerinin yüksek çıktığı saptanmıştır. Arazi gözlemleri ve jeokimyasal analizler neticesinde Kınık ofiyolitine ait kayaçların; dalma-batma zonunda oluşmuş ada-yayı toleyitik (island arc tholeitic) karakterli bir magmadan türedikleri ve yay ardı (back-arc) bir evrede oluşmuş SSZ (suprasubduction zone) ofiyolitlere ait olabileceği düşünülmektedir.