KOBİ'lerde karar verme sürecine yönetim ve maliyet muhasebesinin etkileri (TRB1 bölgesinde üretim yapan KOBİ'ler üzerine bir uygulama)

Günümüzde KOBİ'ler ekonominin vazgeçilmez temel taşları olarak karşımıza çıkmaktadırlar. Pek çok avantajlı yönleri olmalarıyla birlikte birçok sorunu da bünyelerinde taşımaktadırlar. İşletmecilik yönüyle değerlendirdiğimizde bu sorunlar fazlasıyla karşımıza çıkmaktadırlar. Karar verme süreci KOBİ'lerde işletme sahibi, ortaklarca ya da bazılarında olduğu gibi yöneticiler tarafından işletilen bir mekanizmadır. Bu karar mekanizmasında karar verme ve uygulama işletmelerin ölçek bakımından küçüklüğünden dolayı kolaylıkla gerçekleşmektedir. Ancak alınan kararların etkinliği, rasyonelliği ve işletme stratejilerine uygunluğu çoğu zaman sorunlara yol açabilmektedir. İşletmeler karar sürecini çoğunlukla bilimsel, sistematik işletme fonksiyonları ve faaliyet sonuçlarını değerlendirerek oluşturmaya çalışırlar. Bu kapsamda muhasebe bilgi sistemi işletmelerin faaliyet sonuçlarını ortaya çıkarmakla beraber aynı zamanda karar süreci için gerekli bilgileri üretirler. Bu açıdan muhasebe bilgi sistemi maliyet ve yönetim muhasebesini de kapsayacak şekilde karar verme sürecinde etkilerini gösterecektir. KOBİ'lerde muhasebe bilgi sisteminin eksikliği, ayrı bir maliyet ve yönetim muhasebesi bölümü ya da yeterli eleman istihdamı olmadığından, karar sürecinde bu yönlerden yoksun olmanın etkileri görülmektedir. Bu çalışmamızda KOBİ'lerde karar verme sürecine yönetim ve maliyet muhasebesinin etkileri üzerinde durulmuştur ve TRB 1 bölgesinde üretim yapan KOBİ'lere bir uygulama yapılmıştır. Ve çalışmamızda TRB 1 bölgesinde üretim sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lerde karar verme sürecinde maliyet ve yönetim muhasebesinin etkin kullanılmadığı bu duruma işletmelerde gerek ölçek sorununun gerekse de muhasebe kültürünün gelişmemiş olmasının neden olduğu karşımıza çıkmaktadır. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde karar verme süreci, karar vermenin önemi iyi bir kararın özellikleri gibi konular ayrıntılı bir şekilde anlatılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde KOBİ'lerde maliyet ve yönetim muhasebesi kontrol ve denetim aracı olarak bütçe kavramı, KOBİ'lerin özellikleri, karar verme sürecinde maliyet yönetim yaklaşımları, bütçelerin özellikleri ve amaçları gibi konular ve bunların boyutları güncel literatürden yararlanılarak anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise TRB 1 bölgesinde üretim faaliyeti gösteren 210 adet KOBİ'ye uygulanan anket ve bunun sonuçları ortaya çıkarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Karar Verme, Yönetim Muhasebesi, Maliyet Muhasebesi,