Kolorektal kanseri hücrelerinin 5-Florourasil (5-FU) duyarlılığı üzerine laktik asit bakteri (LAB) kaynaklı postbiyotik etkisinin araştırılması

Kolorektal kanserlerde kullanılan en önemli kemoterapötik molekül 5-Florourasil'dir. Kimi hastalarda 5-FU'ya karşı gelişen duyarsızlık prognozu olumsuz yönde etkilemektedir. Ölümlerin çoğu kemoterapiye duyarsız hücrelerin metastazına bağlıdır. Kemoterapiyle birlikte probiyotik ve postbiyotik kullanımına dayanan adjuvan müdahalelerin klinik prognozu olumlu etkileyeceği hipotezi tedavide potansiyel bir stratejidir. Canlı probiyotik mikroorganizma kullanımında görülen faydalı etkiler bazı durumlarda kısa ömürlü, etkisiz ve belirsizdir. Bu dezavantajlar probiyotiklerden elde edilen metabolik ürünler olan postbiyotiklerin önemini arttırmaktadır. Kanser hücreleri ağır stres koşullarında otofajiyi kullanarak hayatta kalabilmektedirler. Bu süreç tümör büyümesini, tedaviye duyarsızlığı arttırmaktadır. Otofajinin inhibe edildiği tümörlerden izole edilen kanser hücrelerinin, otofaji inhibisyonu gerçekleştirilmemiş kanser hücrelerine göre eksojen stres uyaranlarına daha duyarlı olduğu görülmüştür. Literatürde laktik asit bakterisi kaynaklı postbiyotikler ve kemoterapinin kombine uygulanmalarının oluşturduğu kemoterapötik yanıtta otofaji etkisinin olup olmadığını bildiren bir çalışma bulunmamaktadır. Bu amaçla çalışmamızda, 5-FU'ya duyarlı kolorektal adenokarsinom (HT-29), literatürde 5-FU'ya duyarsızlığı kanıtlanmış olan kolorektal adenokarsinom (Caco-2) ve kontrol grubu olarak normal insan fibroblast (BJ) hücreleri kültür ortamında 5-FU ve/veya postbiyotikle (LAB kaynaklı) muamele edilerek otofajik süreçleri incelenmiştir. Kullanılan postbiyotikler Ankara bölgesinde geleneksel yollarla hazırlanan yoğurt örneklerinden izole edilen probiyotiklerden elde edilmiştir. Antioksidan kapasitesi en yüksek postbiyotik çalışmamızda kullanılmıştır. 5-FU'nun kültür ortamında etkin değeri saptanmıştır. Takiben 5-FU ve/veya postbiyotik kombine uygulamasının otofajik yolaklar üzerine etkisi Geri Transkripsiyon Polimeraz Zincir Reaksiyonu qRT-PCR ve Western Blot ile belirlenmiştir. Çalışmanın sonucunda LAB kaynaklı postbiyotiklerin kolorektal kanseri hücrelerinde 5-FU tedavisi sonucu uyarılan otofaji sinyal yolağında inhibisyon etkisine neden olduğu gösterilmiştir. Çalışmamızın çıktıları ileriki çalışmalar için öncü nitelik taşımaktadır. Çalışmamız, hücre kültüründe hücrelerin ilaçlara etkinliği saptamada, tedavi dozunu belirlemede daha doğru bir projeksiyon sağlayacak farmakovijilans çalışmalarına ışık tutacaktır.