Kombine taşımacılık ve Türkiye uygulamaları

Ulaştırma, ekonominin ve toplumsal gelişmenin temel öğesidir. Ulaşım talebi gün geçtikçe artmaktadır. Ulaşım talebinin artışı yeni altyapı inşaatı ve pazarlara açılma ile karşılanamaz. Taşıma sisteminin, büyüme ve sürdürülebilir kalkınma taleplerini karşılamak için optimize edilmesi gerekmektedir. Modern bir taşıma sistemi ekonomik, sosyal ve çevre açısından sürdürülebilir olmalıdır. Ulaştırma sektörüne yönelik yapılan planlarda ekonomi, göz önünde bulundurulmalıdır. Küreselleşme ile ulaşım, haberleşme ve teknolojideki gelişmeler sonucunda üretim ve pazarlama uluslararası hale gelerek, ürünlerin güvenli, hızlı ve ekonomik bir şekilde teslim edilmesi önem kazanmıştır. Küreselleşme ile birlikte kombine taşımacılık daha da önemli hale gelmiştir. Pazarlama açısından düşünüldüğünde birçok şirket çevreye duyarlı taşımacılık alternatifi olduğundan kombine taşımacılığı tercih etmektedir. Ülkemizin Asya ile Avrupa arasında bir köprü konumunda olması, üç tarafının denizlerle çevrili ve önemli geçiş koridorlarında bulunması nedeniyle lojistik üs olma potansiyeli bulunmaktadır. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan tez çalışması, sekiz ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde konuya giriş yapılmış olup kombine taşımacılığın gelişim süreci ele alınmış ve tezin amacı ortaya konulmuştur. İkinci bölümde taşıyıcının türüne göre karayolu, demiryolu, havayolu, denizyolu, iç suyolu, boru hattı taşımacılığı ve taşıma türüne göre tek türlü, çok türlü, türler arası, kombine taşımacılık olmak üzere ulaştırma sistemleri açıklanmıştır. Üçüncü bölümde kombine taşımacılığın amacı, kombine taşımacılığın temel bileşenleri ve konteyner taşımacılığı, araç sırtında taşımacılık, bi-modal taşımacılık olmak üzere kombine taşımacılık türleri anlatılmıştır. Dördüncü bölümde ulaştırma türü seçim kriterleri ele alınarak, karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu taşıyıcı türlerinin üstünlükleri ve zayıf yönleri ulaştırma türünün belirlenmesinde etkili olan maliyet, hız, güvenilirlik, esneklik, güvenlik, kapasite, yakıt tüketimi, çevre gibi faktörler göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Beşinci bölümde Avrupa Birliği'nde kombine taşımacılık politikaları, ulaştırma sistemlerinin durumu, Trans-Avrupa ulaştırma ağları, Pan-Avrupa ulaştırma koridoru, Avrupa Kafkasya Asya ulaştırma koridoru gibi Avrupa ulaştırma ağları ve Avrupa'daki ana uluslararası bağlantılar üzerinde yapılan kombine taşımacılık incelenmiştir. Avrupa'daki başarılı kombine taşımacılık örnekleri verilerek, kombine taşımacılığın CO² emisyonu ve yakıt tüketimi üzerindeki etkileri belirtilmiştir. Altıncı bölümde Türkiye'de ulaştırma sistemlerinin durumuna, demiryolu ile konteyner taşıması, denizyolu ile konteyner taşıması, Ro-Ro, feribot taşıması olmak üzere kombine taşımacılık uygulamalarına ve Türkiye'deki limanların sorunlarına değinilmiştir. Türkiye'nin lojistik bir üs olma yolunda ilerlemesini sağlayacak ve kombine taşımacılığı destekleyecek olan lojistik köy kavramı, lojistik köyün konumuna etki eden faktörler, faaliyetleri ve lojistik köy modelleri açıklanmış, Avrupa'daki başarılı lojistik köy örneklerinden yararlanılarak Türkiye'deki lojistik köyler incelenmiştir. Yedinci bölümde Türkiye'nin kombine taşımacılıktaki durumu değerlendirilmiş kuvvetli, zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler belirtilmiştir. Türkiye'de yük taşımacılığında karşılaşılan sorunlardan yola çıkılarak, Türkiye'deki uygulamalar değerlendirilmiş ve yapılan tespitler sonucunda konu ile ilgili öneriler sunulmuştur. Sekizinci ve son bölümde ise Türkiye'de kombine taşımacılık konusunda yapılan tespitler tavsiye niteliğinde ele alınmıştır.