Kompozit, ataçman ve plak tipinin, diş inklinasyonlarının, çapraşıklığın ve kılavuz plağın basınçlı uygulanmasının şeffaf plak ataçmanlarının yapımı üzerine etkilerinin incelenmesi

AMAÇ: Çalışmamızda kompozit ve ataçman tipinin, diş inklinasyonlarının, çapraşıklığın ve kılavuz plağın basınçlı uygulanmasının şeffaf plak ataçmanlarının doğruluğu üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızda 48 adet çekilmiş dişten 2 farklı fantom çene oluşturulmuş ve bu çenelerden 3Shape TRIOS #C4.1 aracılığı ile 3 boyutlu (3B) taramalar alınmıştır. Bu taramalara uygun olarak Orthero, FAS aligner system ve Smilab firmalarından geleneksel ataçmanları içeren uygun kılavuz plaklar istenmiştir. Oluşturulan fantom çenelerin her biri için, her bir firmadan 3 set kılavuz plak alınmıştır. Kılavuz plaklar aracılığı ile fantom çenelere ataçmanlar, işlem sırasında basınç uygulayarak ve uygulamayarak olmak üzere iki farklı yöntem ile yerleştirilmiştir. Farklı viskozitesiye sahip 3 farklı kompozit materyali (3M™ Filtek™ Supreme Flowable Restoratif Şırınga, AO Bracepaste Medium Viscosity Adhesive, Tokuyama Dental Estelite Sigma Quick Supra-Nano Filled Universal Composite) ile kılavuz plaklar aracılığıyla bu işlemler tekrarlanmıştır. Fantom çenelerden ataçman uygulaması sonrasında 3Shape TRIOS #C4.1 aracılığı ile tekrar 3B taramalar alınarak Geomagic Control X Software programı üzerinde uygulama öncesi ve sonrası elde edilen taramalar çakıştırılmıştır. Bu çakıştırmalar üzerinde boyutsal ölçümler yapılarak kompozitler, ataçman tipleri, çapraşıklık miktarları, diş inklinasyonları ve kılavuz plağa basınç uygulanmasının ataçmanlarının yapımı üzerine etkileri analiz edilmiştir. İstatistiksel verilerin analizi için normal dağılım gösteren niceliksel verilerin değerlendirilmesinde parametrik testler, normal dağılım göstermeyen durumda ise non-parametrik testler kullanılmıştır. Normallik varsayımı altında Niceliksel-Niceliksel olduğu durumda, Pearson Correlation, Niteliksel-Niceliksel olduğu durumda ise grup sayılarına göre Independent Sample t testi ve One Way Anova testleri kullanılmıştır. Normalliğin sağlanmadığı durumda ise Niceliksel-Niceliksel olduğu durumda, Spearman's Correlation, Niteliksel-Niceliksel olduğu durumda ise grup sayılarına göre Mann-Whitney U testi ve Kruskall Wallis testleri kullanılmıştır. Veri türü niteliksel-niteliksel olduğu durumda ise Chi-Square testi kullanılmıştır. Anlamlılık p<0.05 ve p<0,01 düzeylerinde değerlendirilmiştir. BULGULAR: Düşük viskoziteli kompozit kullanımında taşan kompozit miktarı ideal inklinasyona sahip dişlerde prokline ve retrokline dişlere oranla daha az olmaktadır. Işınlama sırasında kılavuz plağa basınç uygulanmadığı takdirde, taşan kompozit miktarı basınç uygulanmasına oranla daha fazla olmaktadır. Çapraşıklık miktarına göre değerlendirme yapıldığında, çapraşıklık olan bölgede ataçman boyutları daha fazla olmaktayken taşan kompozit miktarı daha az olmaktadır. Kalın kılavuz plak kullanımında adaptasyon daha iyi olmakta; taşan kompozit miktarı daha az olmaktadır. Işınlama sırasında kılavuz plağa basınç uygulandığı takdirde, yüksek viskoziteli kompozit kullanımında taşan kompozit miktarı daha az iken; kılavuz plağa basınç uygulanmadığı takdirde yüksek viskoziteli kompozit kullanımında taşan kompozit miktarı fazla olmaktadır. SONUÇ: Çalışma sonucunda kompozit ve plak tipinin, diş inklinasyonlarının, kılavuz plağa basınç uygulanmasının ve çapraşıklık miktarının ataçman yapımına etkisi olduğu bulunmuştur. Şeffaf plak tedavilerinde istenilen diş hareketlerinin elde edilmesinde büyük önem taşıyan ataçmanların yapımında bu etkilerin dikkate alınmasında fayda olduğu düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Ataçman, Kompozit, Çapraşıklık, Basınç, Plak, İnklinasyon