Konsolide ve bireysel finansal tabloların yayınlanma zamanlamasına etki eden faktörler ve zamanlamanın hisse senetleri fiyatına etkisine ilişkin BİST'te bir araştırma

Bu araştırmanın amacı, finansal raporlamanın yayınlanma süresine etki eden denetim ve şirket faktörlerini ve önem düzeylerini tespit etmektir. Çalışmanın amacı kapsamında oluşturulan modelde finansal raporlamanın yayınlanma süresi bağımlı; şirket ve bağımsız denetimle ilgili bazı özellikler ise bağımsız değişken olarak belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan değişkenler, denetim firmasının büyüklüğü, denetim görüşü, denetim firması değişimi, denetçi değişimi, şirketin aktif büyüklüğü, şirket kârlılığı, finansal kaldıraç oranı, şirket yaşı, likidite oranı, faaliyet gösterilen sektör, kontrol edilemeyen paylar (azınlık payları), coğrafi bölümlere, faaliyet bölümlerine göre raporlama sayısı, bağlı ortaklık sayısı olarak belirlenmiştir. Bu çalışma 2013-2019 yılları arasında Borsa İstanbul'da (BİST) işlem gören şirketlerin 1.608 adet verisini kapsamaktadır. Araştırmada iki farklı çoklu regresyon modeli oluşturulmuştur. İlk adımda, geliştirilen ilk on hipotez (denetim firmasının büyüklüğü, denetim görüşü, denetim firması değişimi, denetçi değişimi, şirketin aktif büyüklüğü, şirket kârlılığı, finansal kaldıraç oranı, şirket yaşı, likidite oranı, faaliyet gösterilen sektör) konsolide ve bireysel tüm finansal tablolar için geliştirilen çoklu regresyon modeli ile test edilmiştir. İkinci adımda, geliştirilen son dört hipotez (kontrol edilemeyen paylar (azınlık payları), bölümlere göre raporlama, bağlı ortaklık sayısı) sadece konsolide olan finansal tablolar için geliştirilen çoklu regresyon modeli ile test edilmiştir. Son adımda ise finansal rapor yayınlama süresini geciktiren şirketlerin hisse senetleri fiyatlarına etkisi analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda bireysel ve konsolide finansal tablo hazırlayan ve sunan şirketlerin FRYS ile hisse senedi fiyat değişimi arasındaki ilişkiye ait regresyon modelinin anlamlı olduğunu göstermiştir. Finansal raporlarını vaktinden erken yayınlayan şirketlerin hisse senedi fiyat değişimlerinin pozitif yönlü, olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Denetim faktörleri, Finansal raporlamanın zamanlaması, Hisse seneti fiyatı, Konsolide finansal tablolar, Şirket faktörleri