Kontrol edilebilir salım veya kırılma mekanizması ile koku yayan üretan esaslı mikro/nano boyutlu kapsüllerin üretimi ve tekstil uygulamaları

Günümüzde bilimsel gelişmeler sayesinde tekstil endüstrisinde yenilikçi üretimler yapılabilmektedir. Mikrokapsülleme teknikleri sayesinde de küçük boyuttaki mikrokapsüllerin üretimi yapılarak, tekstil sanayinde kumaşlara uygulanması ile konfor özellikleri iyileştirilebilmekte ve ekstra özellikler sağlanabilmektedir. Koku maddeleri uçucu özelliklerinden dolayı direkt olarak tekstil malzemelerinde kullanılmamaktadır. Mikrokapsülleme teknikleri sayesinde, tekstil malzemelerinde uygulanabilir ve daha uzun süre etki gösterebilir hale getirilirler. Bu çalışma kapsamında tekstil malzemeleri için, koku yayma özelliğine sahip olan poliüretan esaslı mikro ölçekli kapsüller üretilmiştir. Özgün lavanta kokusu toluen diizosiyanat, izofuran diizosiyanat ve metilenbisfenol diizosiyanat-farklı diol ve poliol etkileşimleri ile poliüretan bir kabuk içerisinde hapsedilerek, arayüzey polimerizasyon tekniği ile kapsül üretimi gerçekleştirilmiştir. Koku kapsüllerinin karakterizasyonu FT-IR spektroskopisi, parçacık büyüklüğü, polarize optik mikroskop (POM) ve taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile yapılmıştır. Periyodik olarak koku kapsüllerinin ağırlık takibi yapılarak salım süreleri belirlenmiştir. Ortalama parçacık büyüklüğü 15-50 µm tespit edilmiş, FT-IR spektroskopi analizinde poliüretanın spesifik pikleri–NH, -C=O ve –CN pikleri tespit edilmiştir. SEM görüntülerine göre de kapsüller başarılı bir şekilde üretilmiştir. Çektirme yöntemi ile de %100 pamuklu dokuma kumaşlara aplike edilerek, fiziksel olarak mikrokapsüllerin liflerin arasında tutunmaları gözlemlenmiştir. Koku kapsülleri genellikle firmaların patentli ürünü olarak üretilmekte ve yüksek meblağlı olarak satışı yapılmaktadır. Çalışmanın yurt dışından yüksek bedeller karşılığında alınan koku kapsüllerinin üretimi sayesinde, daha düşük maliyetlerle her tekstil malzemesine uygulanabilecek ve ülkemiz tekstil endüstrisi ve ekonomisine katkı sağlayacak sonuçları olacağı düşünülmüştür.