The effects of discourse-pragmatic principles on young Turkish toddlers' and their regular caregivers' referential expressions

Bu araştırmanın amacı, etkileşimlerin kodlanmasıyla elde edilecek üç pragmatik faktörün (ortak dikkat, nesnenin fiziksel varlığı, önceki konuşmalarda bahis) Türkçe öğrenen çocukların ve bu çocukların düzenli bakıcılarının nesnelere referans verme becerileri (dilbilgisel referans formları ve mimikler/jestler) üzerindeki olan göreceli etkisini incelemektir. Bu çalışmada, dört çocuğun (2 kız, 2 erkek) bakıcılarıyla gün içindeki iletişimleri, çocuklar 12, 17 ve 21 aylıkken incelemektedir. Çalışmanın sonuçları, çalışmada belirtilen üç pragmatik faktörün çocukların ve bakıcıların referans formları üzerinde benzer bir etkisinin olduğunu göstermektedir. Örneğin, çocukların ve bakıcıların nesneler hakkındaki konuşmaları, referans nesnesinin fiziksel statüsüne bağlı olarak değişmektedir. Referans nesnelerinin konuşma ortamında fiziksel olarak bulunması, hem çocukların hem de çocukların bakıcılarının bu referans nesnelerini isim ve zamir gibi gramatik formlar kullanarak ifade etme eğilimini azalmaktadır. Diğer yandan, hem çocuklar hem de bakıcılar konuşmada bir önceki cümlede bahsi geçen ve fiziksel olarak konuşma ortamında bulunan referans nesnelerini açık gramatik formlar (isim, zamir, vb.) kullanarak ifade etme eğilimindedirler. Bu benzerliklerin yanı sıra, belirtilen pragmatik faktörlerin çocukların ve bakıcıların referans formlarını farklı şekilde etkilediği durumlar da bulunmaktadır. Örneğin, çocuklardan farklı olarak bakıcılar, konuşma sırasında bahsi geçen referans nesneler için daha az açık gramatik formlar kullanma eğilimindedir. Ayrıca, bakıcılar fiziksel olarak konuşma ortamında bulunan ve konuşma sırasında beş önceki cümlede bahsi geçen referans nesneleri açık gramatik formlar kullanarak ifade etme eğilimi göstermektedir.Yapılan analizler, sadece bakıcıların mimik/jest kullanımının referans nesnelerinin konuşma ortamındaki fiziksel varlığına bağlı olarak değiştiğini göstermiştir. Bakıcılar, konuşma ortamında fiziksel olarak bulunan referans nesneleri için daha çok mimik/jest kullanma eğiliminde olmuştur. Fakat, konuşma ortamında fiziksel olarak bulunan referans nesnelerinin konuşmada daha önce bahsinin geçmesinin, bakıcıların mimik/jest kullanma eğilimlerini azalttığı gözlemlenmiştir.Çocukların ve bakıcıların referans verme becerilerinin ortak dikkate bağlı olarak değişmediği çalışmanın bulguları arasındadır.Bu çalışma, özne ve nesnenin cümleden düşürülmesine izin veren Türkçe gibi bir dilde, Tükçe'yi öğrenen küçük çocukların bakıcılarıyla geçen konuşmalarını, dolayısıyla bu çocukların ve bakıcılarının dış varlıklarla/nesnelerle ilgili sözsel ve mimiksel referansal iletişimlerini incelemiştir. Çocukların ve bakıcılarının referansal iletişimleri sırasında benzer konuşma prensiplerinden faydalandığı, fakat çocukların ve bakıcılarının bu prensipleri kullanımı sırasında farklılıklar gösterdiği görülmüştür. Bu farklılıkların dili edinme sürecinde olan çocuklar ile dile göreceli hakim olan bakıcıların referans verme becerileri arasındaki asimetriyi gösterdiği düşünülmektedir.