Konut ve çatılı işyeri kirlarında kiracı aleyhine düzenleme yasağı

Çalışmanın amacı, kanun koyucunun kira hukuku düzenlemelerinde kabul ettiği kiracının korunması ilkesinin bir sonucu olarak Türk Borçlar Kanunu'nun konut ve çatılı işyeri kira sözleşmeleri özelinde düzenlenen, "Kiracı Aleyhine Düzenleme Yasağı" başlığını taşıyan 346. maddesinin literatür ve yargı kararları kapsamında incelenmesidir. Bu amaç temelinde kiracı aleyhine düzenleme yasağına dayanak olan ilkeler, hükümdeki iki cümleye yönelik Yargıtay uygulaması, doktrin görüşleri ve hükmün erteleme döneminde verilmiş yargı kararları analiz edilerek incelenecektir. Çalışmamızın birinci bölümde, öncelikle, kira sözleşmelerinin hukuki niteliği anlatılmış ve konut ve çatılı işyeri kira sözleşmelerinin uygulama alanına dahil olan sözleşme türleri açıklanmıştır. Çalışmamızın ikinci bölümünde, kiracı aleyhine düzenleme yasağının temelini oluşturan ve kanun koyucu tarafından kabul edilen kira hukukunun temel ilkeleri açıklanmış olup devamında kiracı aleyhine düzenleme yapma yasağının nedenleri ve sınırları açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise Türk Borçlar Kanunu'nun 346. maddesindeki düzenlemelere yönelik doktrindeki görüşlere, maddenin uygulanmasının ertelendiği dönemde ve ertelemenin sona erdiği dönemde verilen kararların nitelikleri açıklanmış ve bu kararların analizi gerçekleştirilmiştir. Tez çalışmasında ulaşılan sonuç; kira hukukunda kabul gören kiracının korunması ilkesinin konut ve çatılı işyeri kiralarına özgü düzenlemelerdeki görünümlerinden biri olan Türk Borçlar Kanunu'nun 346. maddesinin iki cümlesinin kiracının kiraya verene karşı farklı menfaatlerini korumaya yönelik olduğu ve tarafların anlaşarak dahi kamu düzenini ilgilendiren bu maddeye aykırı düzenlemeler yapamayacağıdır.