Konutun fiziksel ve anlamsal dönüşümünde teknolojinin rolü ve istanbul için gelecek tahayyülleri

Bu tez, konutun dönüşümünde teknolojinin rolünü belirlemeyi ve bu perspektif ile geleceğe dair tahayyüllerin geliştirilmesine olanak tanıyan bir zemin oluşturmayı amaçlamaktadır. Bu amaç hem prospektif hem de retrospektif bir kavrayışı gerekli kılar. Yani konut-teknoloji etkileşimini anlamlandırmak bir yandan geçmişi anlamayı diğer yandan geleceğe yönelik öngörüleri irdelemeyi gerektirir. Bu irdeleme ile gelecek tahayyülleri geliştirebilmek için, tez kapsamında, kavramsal bir yaklaşım geliştirilmiştir. Bunu örneklemek için teze bağlam, İstanbul ile eklenmiştir. Gelecek tahayyülleri üretebilmek için paradoks teorisinden yararlanılmış, İstanbul'da konut-teknoloji etkileşiminin geleceğine dair üç paradoks üretilmiştir. Birinci paradoks, sürdürülebilirlik hedefleri ile dijital inovasyonların arasındaki ölçekler arası gerilim ile; ikinci paradoks, geçmiş ile yeni arasındaki zamansal gerilim ile; üçüncü paradoks ise kentin kimliğini dönüştüren süreçler ile bu dönüşümlerin ekonomik fayda sağlama amacı arasındaki bağlamsal gerilim ile tarif edilmiştir. Buna göre İstanbul'da konutun dönüşümü, dijital inovasyonlar ve sürdürülebilirlik ekseninde farklı yönlerde şekillenmektedir. Teknoloji, konutları daha esnek, fonksiyonel ve enerji verimli hale getirirken, kaynak yönetimi, yerel bağlamla uyum ve eşitsizlik gibi riskler barındırmaktadır. Tarihi dokunun korunması, fiziksel ve dijital koruma yöntemlerinin bir arada uygulanmasıyla mümkündür. Teknolojinin erişilebilir olmaması ve ekonomik çıkarların ihtiyaçların önüne geçmesi, yerel kimliğin zedelenmesine yol açabilir. Gelecekte konutların krizlere dayanıklı, sürdürülebilir, erişilebilir ve yerel kimliği koruyan bir yönde şekillenmesi, teknolojinin eşitlik ve denge odaklı bir yaklaşımla etkin olmasına bağlıdır.