Konya yaya üst geçitlerinin gelişim süreci ve yapısal dönüşümünün incelenmesi

Bu çalışmada geçmişten günümüze yaya üst geçitleri incelenmiş ve geçmişteki köprülerin hem yaya hem trafik için kullanıldığı tespit edilmiştir. Günümüz açısından bakıldığında araçların hızlanması ve yaygınlaşması durumu göz önünde bulundurulduğunda; beraberinde ana arterlerin büyümesi, yaya ve trafik karşılaşmasını engelleyip yaya ve araçların tamamen birbirinden ayrılması amacıyla yaya üst geçitleri gelişmiştir. Daha sonrasında sembol yapılara dönüşmüştür. Dünyada yaya üst geçitlerinin tarihçesi kronolojik olarak anlatılmış, kendi içinde kategorize edilerek malzeme, tasarım ve fonksiyonları bakımından incelenmiştir. Çalışmada Konya'daki 2019 yılına kadar yapılan 29 adet yaya üst geçidi değerlendirilmiştir. Bunlardan; 2005 öncesi yapılan üst geçitleri betonarme prefabrik tip üst geçitler olması, engelli standartlarını sağlamaması ve teknolojik durumları göz önünde bulundurularak ayrı bir başlık altında, 2005-2013 arası yapılan üst geçitleri kanun ve yönetmelik düzenlemeleri, malzeme, strüktür, fonksiyon anlamında farklılaşmalar göz önünde bulundurularak ayrı bir başlık altında incelenmiştir. 2013 sonrası yaya üst geçitleri ise günümüz ihtiyaçlarına daha çok cevap vermesi, teknolojik gelişmelerden faydalanması, fonksiyon, form ve malzeme açısından belli standartların gözetilerek yakın çözümler üretilmesi anlamında üç başlığa ayrılmıştır. Yaya üst geçitlerinin Konya haritası üzerinde noktasal gösterimi yapılmıştır. Konumu, malzemesi, formu, statik durumu, fonksiyonu, detayları, bitiş malzemeleri ve maliyet durumu detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Sonuçta Konya'nın bugüne kadar yapılan yaya üst geçitleri kronolojik olarak incelenmiş ve her dönemin teknolojisi malzeme ve taleplerine göre bir yaya üst geçit hafızası oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: Üst Geçitler, Konya Yaya Üst Geçitleri, Çelik Köprüler, Engelli Yaya Üst Geçitleri, Asansörlü Yaya Üst Geçitleri, Yürüyen Merdivenli Yaya Üst Geçitleri