Koroner arter bypass grefti ameliyatı öncesi video ile eğitimin hastaların ağrı, kaygı ve bilgi düzeyine etkisi

Bu araştırma koroner arter bypass greft ameliyatı öncesi video ile eğitimin hastaların ağrı, anksiyete ve bilgi düzeylerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Randomize kontrollü bir tasarımla 5 Eylül 2023-20 Aralık 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilen çalışmanın örneklemini Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesinin kalp damar cerrahisi kliniğinde yatmakta olan, koroner arter hastalığı nedeniyle koroner arter bypass greft ameliyatı uygulanan 42 hasta oluşturmuştur. Katılımcılar kapalı opak zarf yöntemi kullanılarak basit randomizasyonla müdahale (n=21) veya aktif kontrol (n=21) grubuna atanmıştır. Veriler hasta veri toplama formu, durumluk anskiyete ölçeği (DAÖ), Amsterdam Preoperatif Anksiyete ve Bilgi Ölçeği (APAIS), Sayısal Ağrı Değerlendirme Skalası (SADS) ve bilgi düzeyi belirleme formu ile toplanmıştır. DAÖ her iki gruptaki hastalara ameliyat sürecine ilişkin eğitim verilmeden hemen önce, eğitim verildikten hemen sonra ve ameliyat sonrası üçüncü günde uygulanmıştır. APAIS ölçeği iki gruptaki hastalara ameliyat sürecine ilişkin eğitim verilmeden hemen önce ve eğitim verildikten hemen sonra uygulanmıştır. SADS ağrı değerlendirmesi hastalara ameliyat sonrası 24.saat, 48.saat ve 72.saatlerde uygulanmıştır. Müdahale grubundaki hastalara ameliyattan önce ameliyat sürecine ilişkin eğitim materyalinden oluşturulan video ile eğitim verilmiştir. Kontrol grubundaki hastalar aynı eğitimi ameliyat öncesinde düz anlatım yoluyla sözel olarak almıştır. Nominal veriler ki-kare testi ile analiz edilmiştir. Değişkenlerin puan ortalamalarının grup içi değişimini değerlendirmek için tekrarlı ölçüm varyans analizi, gruplar arası değişimler için t testi kullanılmıştır. Etki büyüklüğü Cohen d ile hesaplanmıştır. Her iki grup SADS puan ortalamalarının ameliyattan sonraki üç ölçüm zamanında giderek azaldığı, ancak bu azalmanın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Bununla birlikte SADS'ın zaman içinde gruplar arası (d=0.59) değişiminin orta düzeyde etki büyüklüğüne sahip olduğu görülmüştür. DAÖ puan ortalamalarının zaman içinde grup içi değişiminin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır (p>0.05). APAIS toplam puan ortalamasının (p=0.05), APAIS anksiyete alt boyutları toplam puan ortalamasının (p=0.02) ve APAIS cerrahi anksiyete alt boyutu puan ortalamasının zaman içinde gruplar arasında değişiminin (p=0.02) istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir. Müdahale grubundaki hastaların eğitim sonrası bilgi düzeylerinin anlamlı düzeyde yüksek olduğu (p=0 .04) görülmüştür. Bu farkın orta düzeyde (d=0.645) bir etki büyüklüğüne sahip olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak video eğitimi hastaların ağrı düzeyini istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azaltmamasına rağmen bu azalmanın orta düzeyde etki büyüklüğüne sahip olduğu ve ameliyat öncesi kaygıyı azaltmada etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca video eğitimi bilgi düzeyini artırmada etkili bulunmuştur.