Koroner bilgisayarlı tomografi anjiyografi çekilen hastalarda sistolik ve diyastolik fazlarda pulmoner arter çapının değişen kesit kalınlıklarında yapılan ölçümlerinde gözlemciler arası farklılığın belirlenmesi

Bilgisayarlı tomografide (BT) ölçülen pulmoner arter çapı (PAÇ) ile pulmoner arter basıncı arasında ilişki olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmalarda rutin toraks BT tetkikinde PAÇ değerlendirilmesi yapıldığı görülmektedir. Bizim çalışmamızın hedeflerinden birisi koroner BT anjiyografi görüntülerinden kardiyak siklustaki en geniş ve en dar aksiyal PAÇ'yi ölçerek, çıkacak olası farklılığın klinik önemini göstermektir. Bu çalışmadaki diğer amaçlarımız ise farklı kesit kalınlığı kullanımının PAÇ ölçümünde farklılığa neden olup olmadığını göstermek ve PAÇ ölçümünün ölçüm yapan kişiler arasındaki uyumunu değerlendirmektir. PAÇ ölçümünün değişen kesit kalınlığı ve kişiler arası farklılığının saptanması amacıyla retrospektif olarak 160 hastaya ait koroner BT anjiyografi tetkiki sırasıyla 1 mm, 3 mm ve 5 mm kesit kalınlığında üç farklı radyoloji asistanı tarafından incelenmiştir. PAÇ'nin sistol ve diyastol fazlarındaki genişliğini saptamak amacıyla farklı 101 hastaya ait koroner BT anjiyografi tetkiki bir kardiyak siklus boyunca rekontrükte edilerek en geniş ve en dar PAÇ iki radyolog tarafından ölçülmüştür. Farklı kesit kalınlıklarında iki radyoloğun ölçümlerinde istatiktiksel anlamlılık (p<0,05) saptanmış olmakla birlikle aynı hasta için farklı kesit kalınlıklarında en fazla fark 0,5 mm'ye ulaşmaktadır. Bu durumun hasta yönetiminde klinik olarak anlamlı olmadığı görülmektedir. Radyologlar arasında her iki hasta grubunun ölçümünde de yüksek korelasyon bulunmuştur (ilk hasta grubunda 3 radyolog arsındaki sınıf içi korelasyon katsayısı %95, ikinci hasta grubunda 2 radyolog arsındaki korelasyon ise %99'dur). Sistol ve diyastolde PAÇ ölçümünde ise 101 hastada ortalama 3,5 mm (p<0,001) fark bulunmuştur. Günlük pratikte toraks BT'de mediasten değerlendirirken 5 mm'lik kesit kalınlığındaki görüntüler kullanılmaktadır. PAÇ ölçümünde 1 mm'lik kesitlerle karşılaştırıldığında klinik olarak anlamlı farklılığa neden olmadığından mevcut en ince kesit kalınlığındaki görüntüyü bu amaçla tekrardan değerlendirmeye gerek yoktur. PAÇ ölçümünde BT görüntülerini değerlendiren radyologlar arasındaki diğer çalışmalarla benzer şekilde yüksek uyum bulunması bu ölçümün farklı kişiler tarafından tekrarlanabilirliği açısından güven oluşturmaktadır. PAÇ'nin en geniş ve en dar olduğu sistol ve diyastol fazlarında ortaya çıkan farklılığın klinik yorumu etkileyecek derecede olduğu anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bilgisayarlı tomografi, pulmoner hipertansiyon, pulmoner arter çapı