Korporatizmi mekân ve mimari üzerinden okumak: 1930 ve 1940'larda Ankara

Pek bilinmese de korporatizm dünya siyasal tarihini ve düşünce tarihini derinden etkilemiş bir ideolojidir. Korporatizm bir anti-ler ideolojisi olarak liberal kapitalizm ve sosyalizme karşı alternatif yol vaadi ile, sınıfsız toplum ideali ile popülerlik kazanır. İki savaş arası dönemde kuvvetlenen korporatizm, dünyadaki tüm rejimlerde etkili olmuştur. Hemen her ideolojiyi ve ulusal hareketi etkilemiş olan korporatizm Türk modernleşmesinin de önemli bir belirleyenidir. Çağdaş Türk Siyasi Tarihi'ni derinden etkilemiş olan korporatizm modernizm ve kapitalizm sorunlu bir ilişki kurar. Fakat Erken Cumhuriyet Dönemi'ni analiz eden hakim siyasal anlatı lineer bir Kemalist modernleşme anlatısı geliştirerek, Kemalizm'i modernizmle uzlaşmış, çağdaş, yüzünü Batı'ya dönmüş, merkezde konumlanan özgün bir ulusal kalkınma modeli olarak ele almakta ve korporatist ideolojinin etkisini şartlı olarak kabul etmektedir. Gerçekte korporatist bir ideoloji olan Kemalizm hayati bir belirleyendir. Korporatizmin siyasal, sosyal ve iktisadi görünümleri literatür tarafından kısıtlı biçimde ele alınmış olsa da mekânsal tezahürleri ve mülkiyet anlayışı çok az tartışılmıştır. Halbuki bir korporatizmden bahsedilecek ise, bu mekânın ve mimarinin analizinde kendisini gösterecektir. Çalışmada egemen korporatist ideolojinin mekân, mesken, mimari politikalar üzerindeki etkileri korporatist bir başkent olarak Ankara örneği üzerinden analiz edilmeye ve modernleşme serüvenimizin bir korporatist modernleşmeye denk düştüğü gösterilmeye çalışılacaktır. Anahtar Sözcükler: Reaksiyoner-Modernizm, Kemalizm, Korporatizm, Bahçe-Şehir, Ankara, Apartman