Kosova'da devlet inşası: Ulusal ve uluslararası dinamikler açısından bir değerlendirme

Kosova, Balkanlar'da stratejik konumuyla uzun süredir insanlık tarihinde ve gündeminde yer almış bölgedir. Çeşitliliğiyle savaşların yapıldığı, büyük acıların yaşandığı, güçlü ülkelerin egemenliği altında olduğu, zaman zaman yönetimlerin değiştiği bir yerdir. İki kutuplu dünyanın sona ermesi ve sosyalizmin çökmesiyle Yugoslavya'nın dağılma sürecinde yaşanan olaylar ve çatışmalar, uluslararası kamuoyunun özellikle Bosna'da yaşananların tekrarlanmaması için Kosova'da çözüm çabaları olumlu sonuç verdi. Soykırımcı Miloseviç rejiminden kurtulmasına vesile olmuştur. Sırbistan'a yapılan müdahale (Hava Harekâtı) sonrasında ve Kosova'da savaşa yol açan sebepler göz önünde bulundurulduğunda, BM yönetimi altında bulunan UNMIK'in kurulması, bu yönetimin Kosova hükümetinin inşası üzerindeki etkisini ifade etmektedir. Bu tez, UNMIK tarafından kurulan devlet kurumlarını ve bunların 2008 yılına kadar işleyişini ve idaresini incelemektedir. Tezde bağımsızlığa giden yollar ve nihai anlaşma ile ilgili çözüm planlarının hazırlanması. Ahtisaari planı Kosova ve Sırbistan için ne ifade ettiği, planın yürütülmesi ve bağımsızlığın ilanından sonra Kosova'nın devlet olarak inşası irdelenmektedir. UNMIK'in döneminde Kosova'nın nihai statüsü için başlatılan müzakereler sırasında Kosova'daki yetkililere devredilen geçici öz-yönetim, tam egemen bir devlet olma yolundaki Kosova'nın yönetim ve işleyişi incelenmektedir. Tezde, UNMIK'ten EULEX'e Kosova'nın bağımsızlığına ilişkin denetleme ve EULEX'in görevi Kosova yetkililerine hukukun üstünlüğü konusunda yaptığı danışmanlığını da incelemektedir. Bağımsızlığının ilanından sonra Kosova'nın kendi ayakları üzerinde durarak devlet kurumları oluşturduğunu ve bu kurumların devleti ne kadar hızlı ve ne yönde inşa ettiğini, ayrıca devlet yapısını, ülkenin konumunu ve uluslararası toplumdaki tanınırlığını araştırmaktır. Sırbistan ile diyalog, müzakereler ve yapılan anlaşmaların yerine getirilmesi, bunların Kosova'nın egemen bir devlet olma yolundaki etkileri AB ve Batı ülkelerinin bu müzakerelerdeki rolü irdelenmiştir. Kosova egemen devlet olduktan sonra komşu ülkeler, uluslararası örgütler ve kurumlarla olan ilişkilerinin hangi düzeyde olduğu ve bu düzeyde gereklilikleri yerine getirip getirmediği irdelenmektedir.