Köyceğiz ve Ortaca yöresinde doğal olarak yetişen dikenli incir (Opuntia ficus-indica L.) genotiplerinin morfolojik ve pomolojik karakterizasyonu

2018-2019 yıllarında yürütülen bu çalışma, Köyceğiz ve Ortaca (Muğla) bölgelerinin doğal yetişme alanlarında dilenli incir Opuntia ficus-indica L. (Cactaceae) genotiplerinden klon adayı bitkilerin seçilmesi amacıyla yapılmıştır. Atmış dikenli incir genotipinin morfolojik özellikleri, fenolojik dönemleri, pomolojik özellikleri UPOV protokolüne göre belirlenmiştir. Bulgular kümeleme (Cluster) analizi ile değerlendirilerek ele alınan özellikler bakımından birbirine uzak 15 genotip seçilmiştir. Fenolojik dönemler; tomurcuk patlaması mart sonu ve nisan başı, tam çiçeklenme mayıs-haziran ayları boyunca, meyvelerin derim zamanı ise ağustos ve eylül ayları olarak gözlemlenmiştir. Genotiplerin genel morfolojik karakterizasyonları; bitki büyüme şekli "dik", bitki boyu "uzun", klatod şekli "dar eliptik", klatod dikenlilik durumu "çok az" , bir areolden çıkan diken sayısı "az" , klatodtaki dikensi yapıların miktarı "az" olarak tespit edilmiştir. Pomolojik özellikler açısından en yüksek değerler; meyve boyu (96.23mm) KS1, meyve çapı (54.99 mm) KZ3, meyve ağırlığı (155.76 g) KZ3, meyve eti ağırlığı (94.16 g) KH1, en yüksek pulp oranı (%68) OO10 genotiplerinden elde edilmiştir. En fazla tohum sayısı 231.66 adet ile KH1 genotipinde sayılmıştır. SÇKM %14.20 (KH1) ile %6.40 (OO2) arasında, pH 6.37 (KE2) ile 3.82 (OO1) arasında, titre edilebilir asit %0.11 (KH1) ile %0.02 (OO2) arasında, C vitamini 17.25 mg/100gr (KD8) ile 6.51 mg/100gr (OO13) arasında değişim göstermiştir. Cluster analizine göre; KH1, KS2, KH4, KD5, KB3, KE3, KD7, KD8, OD1, OO4, OO6, OO7, OO9, OO11, OO13 genotipleri ele alınan özellikler bakımından birbirine uzak olarak seçilmişlerdir. KH1 genotipi ise meyve ağırlığı, meyve iriliği, tohum sayısı ve pomolojik birçok kalite parametresi bakımından en üstün özelliklere sahip olmuştur.