Kıpçak grubu Türk lehçelerinde çokluk ve birliktelik bildiren ifadeler

Varlıkların birden fazla olma durumunu belirten çokluk kavramı, genellikle sayısal bir çokluk olarak algılanmasına rağmen aslında sayısız ve belirsiz bir çokluğu ifade etmektedir. Çokluk kavramı dillerde ekler, sözcükler ve sözcük grupları gibi farklı yapılarla kurulan özel kategorilerdir. Birçok dilde olduğu gibi Türkçede de sayısız ve belirsiz bir çokluk bulunmaktadır. Çokluk kategorisi bu anlamda belirsiz bir nicelik çokluğunu kapsamakla birlikte kavramsal anlamdaki belirsiz bir çokluğu da karşılamaktadır. Türkçe çokluk bildiren ekler bakımından çeşitlilik gösteren zengin bir dildir. Hem tarihî dönemlerde hem de çağdaş devirlerde Türk dilinin (Çuvaş Türkçesi hariç) yaygın olarak kullanılan çokluk eki +lAr'dır; ancak Türkçenin eski yazılı metinlerinden itibaren tanıklanan ve sözcüklerin kök veya gövdeleriyle kaynaştığı için çokluk eki işlevini yitirmiş olan birçok çokluk işlevli ekin varlığı, Türkçenin çokluk eki açısından zengin bir dil olduğunun göstergesidir. Eski Türkçe döneminden itibaren +lAr, +GUn, +gil, +An, +z, +t, +k, +ş, +n, +l, +r ve +s eklerinin çokluk eki olarak kullanıldığı görülür. Türk dilinin tarihî ve çağdaş lehçelerinde bu eklerden +lAr çokluk eki yaygın olarak kullanılmaktadır. Öyle ki, +lAr eki dışındaki çokluk ekleri zamanla ya tamamen kullanımdan düşmüş ya da belli kelimelerle kaynaşarak varlıklarını kısmen korumuşlardır. Çoklukla ilgili yazılmış çoğu şey