The "King's bloody advocate" or "Noble wit of Scotland"? restoration Scotland and the case of Sir George Mackenzie of rosehaugh, 1636/38-1691: Neostoicism, politics and the origins of the scottish enlightenment

Sir George Mackenzie'nin (1636/38-1691) hayatını zıtlıklar yerine devamlılığı olan topyekün bir biçimde yazmak mümkün mü? Bu tezin amacı böyle bir anlatının mümkün olmakla kalmayıp, geleneksel yaklaşıma nazaran daha doğru ve yapıcı olduğunu sergilemek. Öyle ki, biyografisinde Doktor Jekyll ve Mister Hyde'a benzetilen Mackenzie'nin itibarı da bu şekilde ikiyüzlü. Bazıları için kralın "Kanlı Savcı"sı, diğerleri içinse Mackenzie "İskoçya'nın soylu nüktedanı" veya "memleketin en parlak dehası"ydı. Bu tez, Mackenzie'nin kamusal alan- daki (yani siyasi-adli) kariyeriyle, edebi-düşünsel çalışmalarını birarada değer- lendirerek, Mackezenzie'nin yaşamını bütünlemesine sunmakta. Mackenzie'nin (neo-)stoacılığı bu yorumlamada bütünleyici unsur olarak öne çıkmakta. Dolayısıyla, Mackenzie'nin yaşamı çelişkilerin hükmettiği değil de, tutarlı ve hedefine kilitlenmiş bir savaşımın şekil verdiği bir ömür olarak görülmektedir. Bu savaşımın hedefinde yobaz bir çağ ile, bağnaz ve fanatik eğilimleri temsil eden 'Covenanter'ları bulmaktayız. Mackenzie'nin İskoç Aydınlanma düşüncesinin gelişimine olası katkısı da bu savaşımın şekli ve içeriğinde tespit edilebilmektedir. Bu genel tutumu sunmak adına bu tez önce Mackenzie'nin yaşamını konu alan bir tartışmaya yer vermekte (Bölüm II). Mackenzie'nin kariyeri ve yaşamı üzerine mevcut literatürü inceleyen bir bölüm bu anlatıyı tamamlayıcı rol üstlenmekte (Bölüm III). Karşıt grubu irdelemek adına Covenanter'lar hakkında kısa bir tartışma neticesinde (Bölüm IV) Mackenzie'nin beş stoacı görüşünü ve/veya davranışını ortaya koyan bir sentez sunulmakta (Bölüm V). Bütün bunların ışığında son olarak Mackenzie'nin Aydınlanma'yla ilgilenenler için potansiyel önemi üzerine yorum getirilmekte (Bölüm VI). Anahtar Kelimeler: Aydınlanma Çağı, Erken Modern Dönem, Kanlı Mackenzie, Neostoacılık, Restorasyon Dönemi İskoçyası