Kredi derecelendirme kuruluşlarında toplam kalite yönetiminin önemi

Geçmişten günümüze kadar geçen sürede, insanoğlu yaşamının her alanında "kalite" olgusuyla karşılaşmıştır. İnsanın, hayatının her alanında görmek istediği kalite, ancak yirminci yüzyılın son çeyreğiyle yönetime katılmış ve somutlaşmaya adım atmıştır. Kalitenin somutlaşmasının en büyük örneği Toplam Kalite Yönetimi (TKY) felsefesidir. TKY yoluyla sürdürülebilir bir iyileşmenin en önemli yolu da kalitenin güvence altına alınıp bir sistemde standartlaştırılmasıyla gerçekleştirilir. Bu standartlar, kaliteye önem veren her kurum ve kuruluşun sahip olması gereken uluslararası geçerliliğe sahip kurallardır. Günümüzde tüm kuruluşların TKY felsefesini benimsemeye olan çalışmaları göz önünde bulundurulduğunda, tüm Dünya'yı etkileyebilme gücüne sahip olan Kredi Derecelendirme Kuruluşlarının (KDK) da bu felsefeye karşı duyarlı olmaları gerekmektedir. KDK'ların verdikleri kredi notları, her ne kadar hükümetler ve yatırımcılar için yol gösterici bir araç olsa bile ülkelerin, şirketlerin hatta tüm Dünya'nın kaderini derinden etkilemektedir. KDK'lar son yıllarda birçok kez krizleri tahmin edememesiyle anılıp, tartışma konusu haline gelmişlerdir. Gerçekleşen kriz ve iflasları öngöremeyen, dolayısıyla piyasanın güvenini kıran KDK'lar, kırdıkları bu güveni geri kazanabilmek amacıyla doğru, sürdürülebilir ve kaliteli bir derecelendirme yapmaları için bazı kalite standartlarına ve denetimlere ihtiyaçları bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Dünya ekonomisini etkileyebilme gücüne sahip olan KDK'ların, iflas ve krizleri öngörmek ve engellemek amacıyla TKY felsefesinin öneminin ve KDK'ların bu felsefeye duyarlılıklarının analiz edilmesidir. Bu bağlamda, Dünya'da önemli olan 3 büyük derecelendirme kuruluşu Standard and Poor's, Fitch Ratings, Moody's ve Türkiye'de Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yetkilendirilmiş 5 adet derecelendirme kuruluşundan web siteleri incelenerek ve e-posta yoluyla dokümanlara erişilmiş, alınan bilgiler doğrultusunda da veriler oluşturulmuştur. Elde edilen veriler doküman incelemesine tabii tutulmuş ve SPSS 18.0 paket programı yoluyla analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda, KDK'lardan kalite bölümü olup TKY ilkelerini uygulayan 4 kuruluş ve kalite bölümü olmayıp TKY ilkelerini uygulamayan 4 kuruluş arasında anlamlı bir farklılık olduğu sonucunu elde edilmiştir. Ayrıca, araştırma bağlamında Dünya'daki KDK'lar ve Türkiye'deki KDK'lar karşılaştırıldığında, Dünya'daki KDK'ların Türkiye'dekilere oranla TKY'ye daha yatkın ve yakın olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak elde edilen bu sonuca rağmen KDK'ların TKY alanında eksiklikleri olduğu ve kendilerini TKY konusunda daha fazla geliştirmeleri gerektiği aşikârdır.