Kredi tüketicilerinin harcama alışkanlıkları bağlamında kredi ve paranın sosyal anlamı: Nitel bir araştırma

Bu çalışmanın amacı, son dönemlerde artmış olan kredi kullanımı neticesinde elde edilen parayla yapılan harcamalarda krediye ve paraya yüklenen sosyal anlamın etkisini araştırmaktır. Neoklasik iktisat tarafından genel kabul görmüş para tanımının insan davranışlarını açıklamakta eksik kaldığı ve iktisat sosyolojisinin katkısı sayesinde sosyal anlamların dikkate alınması ile insanların ekonomik davranışlarının daha iyi anlaşılıp yorumlanabileceği savından hareket edilmektedir. İnsanın içinde yaşadığı toplum ve kültür tarafından belirlenmiş norm, değer ve inanışlar paraya farklı adlar eklenerek ayrımlamalar yapılmasına neden olmaktadır. Paranın bilhassa kaynağına göre etiketlenmesinin harcama yönünü etkilediği gösterilmeye çalışılarak bu noktada kredinin de nasıl bir kaynak olarak görüldüğünün kredinin harcanması ve geri ödenmesinde bir fark yaratabileceği değerlendirilmeye çalışılmıştır. Fenomenolojik araştırma yöntemi kullanılarak kredi kullanan ve kullandıran kişilerle görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre insanların parayı tek ve birbiri yerine kullanılabilir olarak görmedikleri ve sosyal anlamlar eşliğinde onları etiketleyerek farklı kullanım alanlarına kanalize ettikleri belirlenmiştir. Banka kredilerinin nasıl bir kaynak olarak görüldüğü de kişilerin ait oldukları gelir grubuna göre farklılık göstermektedir. Ancak kredi her gelir grubunda, her türlü adlandırmalara rağmen tamamen kabul görmüş ve herkes tarafından kullanılır hale gelmiştir. Paranın ve kredinin etiketlenmesinde kişilerin hangi gelir grubundan oldukları, kişilik özellikleri ve nasıl bir kültürel ortamda yetiştiklerinin belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Kişilerin bakış açılarının da yetiştikleri ortamların, kültürün ve çağın değişmesi ve dünyadaki gelişmelerin etkisiyle sürekli dönüşmekte olduğu ortaya çıkmıştır. Bu nedenle de insanın ekonomik davranışlarının anlaşılmasında sosyal etkilerin göz ardı edilmemesi gerekmektedir.