Kırgız Cumhuriyeti'nde parlamentarizmin işleyişi

1990'lı yılların başında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB)'nin çöküşüyle birlikte, birliği oluşturan cumhuriyetlerden biri olan Kırgız Cumhuriyeti de bağımsızlığını kazanmıştır. Sovyetlerin dağılması ile bağımsızlıklarını kazanan tüm cumhuriyetlerin önünde aşılması gereken en önemli problem ülkelerdeki siyasal ve ekonomik sistemin değişimi ve dönüşümü olarak ortaya çıkmıştır. Aslında Kırgızistan'ın da dahil olduğu bu cumhuriyetlerde iki ana tartışma konusu olarak gündeme oturan siyasal ve ekonomik değişim meselesi, bir başka ifade ile 1990'lı yıllara kadar gelen 'iki kutuplu' dünya algısında 'hangi kutupta yer alınacağı' sorunsalı olarak da tanımlanabilir. Bu siyasal ve ekonomik değişim ve dönüşüm sürecinin koşullarını belirlemek Sovyetler Birliğinden ayrılarak bağımsızlıklarını ilan eden ülkelerin o tarihsel süreçteki yönetim kadrosunun yüklenmesi gereken bir misyon olarak ortaya çıkmaktadır. Artık merkezi bir otorite yoktur ve her ülkenin dönüşüm serüvenini belirleyecek olan o ülkenin kendi öz dinamikleridir. İşte bu aşamada Kırgız Cumhuriyeti, politik ve ekonomik alanda liberal demokratik yönde dönüşümü sağlamak için diğer Orta Asya ülkelerinin arasında en radikal karar veren ülke görünümü arz etmektedir. Bu tez çalışmasında, Kırgız Cumhuriyeti'nin bağımsızlığından sonra oluşturduğu hükümet sistemleri Anayasal düzenlemeler çerçevesinde incelenecektir. Kırgızistan geçmişte başkanlık sistemini, günümüzde parlamenter sistemi uygulamakta olan farklı konumdadır. Her iki hükümet sistemi uygulamış olduğundan çalışmada, başkanlık sistem dönemi ve parlamenter sistem dönemi olarak karşılaştırarak incelemeye uygun bir örnektir. Çalışmada ayrıca Kırgızistan'da Parlamenter sistemin uygulanmasında ortaya çıkan olumlu ve olumsuz yönlerine yer verilmiştir. Ülkenin bağımsızlığını kazandıktan sonraki kısa tarihi boyunca kazanılan deneyimler ve yapılan akademik çalışmalar, analizler, ülkenin geleceğine katkı sunacağı muhakkaktır. Çalışma nitel, betimleyici nitelik taşıdığından konuyla ilgili geniş literatür taraması yapılmıştır. Araştırmada yerli ve yabancı yazarların araştırmaları teorik destek noktası oluşturmuştur ve Kırgız Cumhuriyeti Anayasasından (Kırgızistan'ın 1993 ve 2010 yılında kabul edilen Anayasasından ve Referandum sonuçlarından) yararlanılmıştır.