Kriz dönemlerinde döviz kuru değişimi ve değişimin Türkiye ihracatına etkisi

Bu çalışmada; döviz kuru oynaklığının Türkiye'nin ihracatı üzerindeki etkileri Ocak 2003-Aralık 2017 dönemi için ekonometrik olarak analiz edilmiştir. Döviz kuru değişimi, ortaya çıkan volatiliteyi ifade etmektedir. Döviz kuru oynaklığı serisi, Chowdhurry (1993) yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Serilerin durağanlıkları ADF ve PP yöntemleriyle test edilmiş ve serilerden iki tanesinin I(0), iki tanesinin ise I(1) oldukları belirlenmiştir. Seriler arasındaki eşbütünleşme ilişkileri Sınır Testi yöntemiyle araştırılmış ve serilerin eşbütünleşik oldukları belirlenmiştir. Seriler arasındaki uzun ve kısa dönem ilişkileri ARDL yöntemiyle araştırılmıştır. Uzun dönem analizinde Türkiye'nin ihracatının; endüstri üretim endeksi %1 arttığında, %1.33, reel efektif döviz kuru %1 arttığında ise %0.85 oranında azaldığı belirlenmiştir. Döviz kuru oynaklığının, Türkiye'nin ihracatını pozitif yönde etkilediği, ancak bu etkinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olmadığı belirlenmiştir. Kısa dönem analizinde endüstri üretim endeksindeki ve reel efektif döviz kurundaki artışların ihracat üzerindeki etkilerinin pozitif ve istatistiksel olarak anlamsız olduğu görülmüştür. Döviz kuru oynaklığının ihracat üzerindeki etkilerinin pozitif ve istatistiksel olarak anlamsız olduğu görülmüştür. Modelin hata düzeltme mekanizması çalışmaktadır, yani elde edilen bulgular güvenilirdir. Anahtar Kelimeler: Döviz Kuru Oynaklığı, İhracat, Sınır Testi, ARDL.