Kırkgeçit formasyonu (orta eosen-oligosen) derin deniz tortullarının sedimantolojisi, Baskil (Elazığ) güneybatısı

Elazığ Havzası Geç Paleosen'den itibaren Doğu Toros Orojenik Kuşağı içerisinde açılmaya başlamış, Doğu Anadolu Bölgesi'nin jeolojisinin ve paleocoğrafyasının ortaya konulmasında önemli rol oynayan sedimanter havzalardan birisidir. Denizel karakterdeki havzanın bölgesel yayılımı doğuda Van civarından batıda Kahramanmaraş'a kadar uzanırken, Elazığ Havzası olarak adlandırılan bölüm, Elazığ ili çevresinde Erken Miyosen sonlarına kadar varlığını sürdürmüştür. Çalışma alanı Elazığ Havzası'nın batı kısmının güney bölümünü kapsamaktadır. Havzada depolanan ve çalışma konusunu oluşturan Orta Eosen- Oligosen yaşlı Kırkgeçit Formasyonu'nun kırıntılı depo sistemlerine ait fasiyes analizleri yapılarak taşınım mekanizması ortaya konulmuştur. Böylelikle daha önce kuzey bölümü çalışılan Batı Elazığ Havzası'nın güney bölümü de çalışılmış olup havzanın paleocoğrafyası ve sedimantolojik özelliklerinin bir bütün olarak anlaşılması sağlanmıştır. Kırkgeçit Formasyonu farklı litofasiyes özellikleri gösterdiğinden, tabandan tavana doğru Gemici Üyesi, Kıran Üyesi, Gökbel Üyesi, Bağırsakdere Üyesi ve Akçalar Üyesi olmak üzere beş üyeye ayrılmıştır. Formasyonun yaşı planktonik fosillere göre Lütesiyen - Bartoniyen olarak saptanmıştır. Formasyonun çökel ilişkilerini ortaya koymak ve yanal yöndeki stratigrafik değişimlerin tespiti amacıyla 21 adet ölçülü stratigrafik kesit (ÖSK) alınmıştır. Kesitlerdeki sedimantolojik özelliklerin değerlendirilmesi sonucunda, 31 adet fasiyes ve 2 adet fasiyes topluluğu tanımlanmıştır. Kırkgeçit Formasyonu'na ait kumtaşlarının çoğunluğu litarenit, geriye kalanlar ise feldspatik litarenit, sublitarenit ve litik arkoz olarak tanımlanmıştır. Bileşenler: Elazığ Magmatitleri'nin volkanik ve plütonik kayaçları, Keban Metamorfitleri'nin rekristalize kireçtaşlarından türemiş kayaç parçalar ile havza kuzeyindeki Seske Formasyonu ve inceleme konusu formasyon içinden türemiş fosil/ fosil parçalarından oluşmaktadır. Bileşenlerin kaynak alan yönünün belirlenmesi için sedimanter yapılardan 173 adet eski akıntı yönü ölçülmüştür. Ölçümlere göre eski akıntı yönü kuzeydoğudan güneybatıya doğrudur. Batı Elazığ Havzası'nın güneyine ait kanal element sistemi ile elementlerin fasiyes özellikleri, ÖSK ve kaynak alan çalışmalarıyla desteklenerek paleocoğrafik modellerle tanımlanmıştır. Havza içerisindeki türbiditik çökellerin sedimantolojik özelliklerinden yararlanılarak havzanın çökel evrimi ortaya konulmuştur