Kırmızı soğan kabuğundan elde edilen antosiyanin ile yünlü kumaşların boyanması

ÖZETDoğal boyamacılık, doğadaki boyarmaddelerden yararlanılarak yapılır. Çoğu doğal boyalarınelyafa bağlanmasını arttırmak için, çeşitli mordanlar kullanılır. Kuru soğan (Alliumcepa L.)kabuğundan elde edilen, doğal boyarmadde olan antosiyanin birçok meyve ve sebzedebulunmaktadır.Bu çalışmada, kuru soğan (Alliumcepa L.) kabuğundan elde edilen, doğal boyarmadde olanantosiyanin ile çeşitli geçiş metal tuzları mordan maddesi olarak kullanılarak, ön, birlikte veson mordanlama metotlarına göre, 980C'de pH=2-8 aralığında tampon çözeltiler kullanılarakyünlü kumaş boyaması yapıldı. Ayrıca mordan olarak kullanılan çeşitli geçiş metalleriylebirlikte, tannik asidi ikinci bir mordan olarak kullanmak suretiyle çalışmalar tekrarlandı.Tannik asidin halılardaki ufak kurtların ve diğer allerji yapan maddelerin giderilmesiamacıyla, yün boyamada kullanıldığında, antibakteriyal, antiviral özelliklerle birlikte daha iyiışık ve yıkama haslığı sağladığı saptanmıştır. Bu özelliğinden dolayı tannik asidinçalışmamızda kullanılması düşünülmüştür.Geliştirilen iki ayrı yöntemle, pH=2, 4, 6, 8'deyünlü kumaş numuneleri 980C'de 1 saat boyandılar. Ayrıca, boyamaya mordan miktarı vemordan tuzunun türü etkisi üzerine çalışmalar yapıldı.Suda az çözünen ve daha çok gıda boyası olarak kullanılan antosiyaninin, elyafa bağlanarak,çözünmemesini sağlamak için çeşitli mordan maddeleri kullanarak, farklı boyama metotlarınagöre, 980C'de pH=2-8 aralığında yün boyama yapılarak, tampon çözeltiler kullanarak tannikasitli ve tannik asitsiz ortamlarda, uygun pH, uygun mordan ve uygun boyama yöntemlerisaptandı.Anahtar kelimeler: Alliumcepa L., antosiyanin, tannik asit, mordan tuzları, yün kumaşlar.