Kronik böbrek hastalığı olan hastalarda hastalık progresyonuna ve mortaliteye etki eden faktörlerin analizi

Kronik böbrek hastalığı, ülkemizde ve dünyada artan sıklığı sebebiyle önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiştir. Kronik böbrek hastalığı progresif doğası nedeniyle ilerlemekte ve hastalar son dönem böbrek hastalığı (SDBH)'na ilerlemektedir. SDBH'na ilerleyen hastalar diyaliz veya transplantasyon gibi renal replasman tedavilerine (RRT) ihtiyaç duymaktadır. Önemli bir morbidite ve mortalite nedeni olan bu hastalık, aynı zamanda ciddi iş gücü kaybına ve sağlık harcamalarında önemli bir artışa neden olmaktadır. KBH'ya yol açan başlıca nedenler diabetes mellitus, hipertansiyon ve kronik glomerülonefritlerdir. Çeşitli risk faktörleri varlığında, hastalığın ilerleme hızı değişebilmektedir. Diyabet, hipertansiyon, proteinüri, anemi, hiperfosfatemi, obezite, beslenme alışkanlıkları, sigara ve kullanılan ilaçlar gibi olumsuz etkileri bilinen değiştirilebilir faktörler dışında, hastalığın ilerleme hızına etki eden tam olarak ortaya konamamış faktörlerin de olması muhtemeldir. Böbrek hastalığının ilerlemesine neden olan faktörlerin bilinmesi ve bunların tedavi edilmesi bu hastalığın morbidite ve mortalitesinin azaltılmasına yardımcı olacaktır. Bu çalışmada kronik böbrek hastalığı olanların demografik, klinik özellikleri ve kullandıkları ilaçlar ile labaratuvar parametreleri retrospektif olarak incelenmiş ve hastalığın progresyon hızına, renal replasman tedavisine başlama ve ölüm hızına etki edebilecek risk faktörleri araştırılmıştır. Bizim çalışmamızda RAAS blokeri kullanımının ve hiperfosfateminin böbrek hastalığının progresyon hızını arttırdığı görüldü. Çalışmamızda koroner arter hastalığı varlığı ve yüksek proteinüri düzeyinin RRT'ye başlama riskini arttırdığı görülürken, statin ve D vitamini kullanımının bu riski azalttığı gösterildi. Ayrıca kalp yetmezliği varlığı, hiperfosfatemi ve anemi mortalite riskini arttırırken, RAAS blokeri ve D vitamini kullanımının ve yüksek albumin düzeyinin mortalite riskini azalttığı gösterildi.