Kronik hastalıklar tedavisinin fonksiyonel değerlendirilmesi-palyatif bakım (functional assessment of chronic ıllness therapy-palliative care (facıt-pal) ölçeğinin türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması

Bağçivan, G., Kronik Hastalıklar Tedavisinin Fonksiyonel Değerlendirilmesi-Palyatif Bakım (Functional Assessment of Chronic Illness Therapy-Palliative Care (FACIT-Pal) Ölçeğinin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Epidemiyoloji Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Bu çalışma, klinik araştırma alanında geniş çapta kullanılan ve palyatif bakıma özel olan yaşam kalitesi ölçeklerinden Kronik Hastalıklar Tedavisinin Fonksiyonel Değerlendirilmesi-Palyatif Bakım (FACIT-Pal) ölçeğinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğinin analiz edilmesinin amaçlandığı metodolojik bir araştırmadır. Araştırma, iki aşamalı olarak Temmuz-Ağustos 2016 ve 15 Temmuz 2017-15 Mart 2018 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Hastanesi, Tıbbi Onkoloji/Hematoloji bölümlerinde yürütülmüştür. Araştırmanın yürütüldüğü hastanelere başvuran ve araştırmaya katılmayı kabul eden toplam 232 kanser hastası araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak, "hasta bilgi formu", "Karnofsky Performans Skalası (KPS)", "Edmonton Semptom Değerlendirme Ölçeği" ve "Kronik Hastalıklar Tedavisinin Fonksiyonel Değerlendirilmesi-Palyatif Bakım Ölçeği (FACIT-Pal)" kullanılmıştır. Ölçeğin, geçerliliği için değerlendirilen, "kapsam", "yüzey", "ölçüt" ve "yapı" geçerliliği analizleri sonuçlarına göre ölçeğin, kanser hastalarının palyatif bakıma özgü yaşam kalitelerinin değerlendirilmesinde "geçerli" bir ölçek olduğu kabul edilmiştir. FACIT-Pal ölçeği Türkçe formunun 45 maddelik ölçeğin orijinaline uygun beş faktörlü yapısı doğrulanmıştır. FACIT-Pal (45 madde) ölçeğinin güvenilirliğinin değerlendirilmesi amacı ile yapılan analizlerde, ölçek için hesaplanan Cronbach Alfa değeri, 0,932 bulunmuştur. Ayrıca, ölçek için, test-tekrar test güvenilirlik analizi sonucunda, test-tekrar test ölçek puanları arasında ileri derecede anlamlı ve pozitif bir korelasyon olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, ölçeğin ilgili alanda kullanılabilecek "güvenilir" bir ölçek olduğu kabul edilmiştir. Kanser hastalarında palyatif bakıma özgü yaşam kalitesinin değerlendirilmesi ve izlenmesi amacı ile FACIT-Pal ölçeğinin Türkçe formun kullanılabileceği önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Palyatif bakım, yaşam kalitesi, geçerlilik ve güvenilirlik, kanser