Kronik obstrüktif akciğer hastalığı alevlenmesinde solunum kaslarının sonografik olarak incelenmesi ve alevlenmenin klinik şiddeti ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışmadaki esas amacımız, KOAH alevlenme hastalarında, solunum kaslarının artmış yükünün dolaylı göstergesi olarak parasternal interkostal ve diyafram solunum kaslarındaki kalınlaşma fraksiyonunu sonografik olarak incelemek ve alevlenmenin klinik şiddeti ile ilişkisinin saptamaktır. Çalışmamız Abant İzzet Baysal Üniversitesi Göğüs Hastalıkları ve Radyoloji ABD'de 01.09.2019-24.03.2020 tarihleri arasında prospektif olarak gerçekleştirildi. 50 yaş üstünde olan, GOLD kriterlerine göre bilinen KOAH tanısı olan ve hastaneye KOAH alevlenme şikâyeti ile başvuran toplam 159 hasta sonografik olarak değerlendirildi. Hastaların 63'ünün hafif, 63'ünün orta ve 33'ünün ağır şiddette alevlenme kliniği vardı. Parasternal interkostal ve pektoralis majör kas kalınlaşma fraksiyonlarının, orta ve ağır alevlenmelerde hafif alevlenmelere kıyasla anlamlı derecede daha yüksek, diyafram kas kalınlaşma fraksiyonunun ise anlamlı derecede daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0.001). Ağır ve orta alevlenme gruplarında ise parasternal interkostal ve pektoralis majör kas kalınlaşma fraksiyonlarının ağır alevlenmelerde orta alevlenmelere göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu (p<0.001) saptanmış olup diyafram kas kalınlaşma fraksiyonunda ise bu iki grup arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Ayrıca KOAH alevlenmenin klinik şiddeti ile solunum kas kalınlıkları ve FEV1 arasında anlamlı derecede negatif korelasyon olduğu gösterilmiştir (p<0.001). Son 1 yıl içerisindeki alevlenme sayısıyla ise FEV1 (%beklenen) ve kas kalınlıkları arasında anlamlı derecede negatif korelasyon saptanmıştır (p<0.001). Sonuç olarak alevlenmenin klinik şiddeti arttıkça parasternal interkostal ve pektoralis majör kaslarındaki kalınlaşma fraksiyonları artış göstermekte, ancak diyaframda ise bunun tam tersi olarak azalma göstermektedir. Ultrasonografi ile solunum kaslarının değerlendirilmesi, iyonlaştırıcı radyasyon riski olmadan, KOAH alevlenmenin değerlendirmesinde, ağır alevlenme geçirme riski olan KOAH hasta grubunu karakterize edilmesinde faydalı bilgiler sağlayabilir ve hastanın takibinde güvenilir ve tekrarlanabilir bir biyobelirteç olabilir. Ayrıca KOAH hastalarında solunum kaslarının fonksiyonunu ve tedavilere yanıtı değerlendirmek için yeni fırsatlar yaratabilir. Anahtar Kelimeler: Solunum kas ultrasonografisi, KOAH alevlenme, parasternal interkostal ve diyafram kaslarında kalınlaşma fraksiyonu