Kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanısı alan hastalarda yorgunluk ve günlük yaşam aktiviteleri arasındaki ilişki

Bu çalışma, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanısı alan hastalarda yorgunluk ve günlük yaşam aktiviteleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı tipteki araştırma, Ocak- Temmuz 2025 tarihleri arasında bir devlet hastanesine başvuran 132 KOAH tanısı alan hasta ile yürütüldü. Çalışma öncesi etik kuruldan, kurumdan ve hastalardan izin alındı. Çalışmanın verileri, Soru Formu, Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (KGYAÖ), KOAH ve Astım Yorgunluk Ölçeği (KAYÖ) kullanılarak toplandı. KGYAÖ'den alınan puan 13-18 ise kişi bağımsız, 7-12 ise kısmen bağımsız, 0-6 ise bağımlı kabul edilmektedir. Ölçekten alınan puan arttıkça bağımlılığın azaldığı, puan azaldıkça günlük yaşam aktivitelerini gerçekleştirmekte zorlanma ve bağımlılıkta artma olduğu kabul edilmektedir. KAYÖ ise 0-100 puan aralığında olup, puanın artması kişinin yorgunluk düzeyinin yüksek olduğunu göstermektedir. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde t testi, ANOVA, Tukey Post Hoc, Tamhane's T2 ve Levene Testleri, Pearson Korelasyon Katsayısı,Lineer Regresyon Binary Lojistik Regresyon analizi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edildi. Hastaların yaş ortalamasının 66,12±12,73, KOAH tanı süresinin 9,29±7,69 yıl, KAYÖ 65,89±20,85 ve KGAYÖ toplam puan ortalamasının 15,53±3,80 olduğu saptandı. Hastaların orta düzeyin üzerinde yorgunluk puanına sahip oldukları, çoğunluğunun bağımsız oldukları ve KAYÖ toplam puanı ile KGYAÖ toplam puanı arasında negatif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu belirlendi, Yaş, BKİ ve KOAH tanı süresi ile yorgunluk düzeyi arasında pozitif yönde, yaş ve tanı süresi ile KGAYÖ arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu saptandı. Sonuç olarak, KOAH tanısı alan hastaların orta düzeyde yorgunuk yaşadığı ve çoğunluğunun bağımsız olduğu saptandı. Bu doğrultuda, KOAH tanılı bireylerde yorgunluk düzeyi ve günlük yaşam aktiviteleri değerlendirilerek bireyselleştirilmiş hemşirelik bakımı önceliklendirilmelidir.