Kırsal alanda kadının bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) kullanımını etkileyen faktörlerin analizi: Kars ili örneği

Günümüzde bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT), bilgi yayımını arttırarak toplumsal yapıları etkilemekte, toplumsal gelişimi kolaylaştırmakta ve hızlandırmaktadır. Bilgi ve iletişim teknolojileri bugün toplumları etkilediği bileşenler üzerinden sosyoloji, ekonomi, hukuk, eğitim gibi birçok bilim dalının da çalışma alanı içinde yer almaktadır. Kullanıcılarına farklı ağlar oluşturma, sorun çözme, katılımcılık, hızlı bilgi transferi, yeni pazarlara ulaşma gibi birçok imkân sunan bilgi ve iletişim teknolojileri aynı zamanda ona ulaşamayan kitlelerin dezavantajlı konumlarını yeniden üretmektedir. Bugün hâlâ bilgi ve iletişim teknolojilerine erişimde yoksullar, kırsal alanda yaşayanlar ve kadınlar dezavantajlı durumdadır. Kadınların, özellikle kırsal alanda yaşayan kadınların, bilgi ve iletişim teknolojileri sahipliğinde ekonomik faktörlerin yanı sıra toplumsal cinsiyete bağlı faktörlerin ağırlıklı etkisi vardır. Bu tezin ana varsayımı, kırsal alanda kadının bilgi ve iletişim teknolojileri (radyo, televizyon, telefon, cep telefonu, bilgisayar, internet) kullanımını etkileyen sosyoekonomik faktörlerin var olduğudur. Tezin amacı Kars ili kırsalında yaşayan kadınların bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımını etkileyen faktörleri tespit etmektir. Araştırma evreni, kırsal alan özelliği taşıyan Kars iline bağlı iki köyden oluşmaktadır. Kars ili köyleri özelinde geleneklerine bağlı bir yaşam süren Karapapak (Terekeme) Türklerinin yaşadığı köyler içerisinde kırsal kadının konumunun güçlendirilmesi amacıyla proje uygulanmış olan iki köy güdümlü olarak seçilmiştir. Çalışmada nicel veri toplama tekniği olan anket tekniği kullanılmış ve doğrudan görüşme yoluyla iki köyde hanedeki referans birey konumundaki 91 kadına ulaşılarak soru formu uygulanmıştır. Sonuç olarak bu araştırmada; kırsal alanda yaşayan kadınların bilgi ve iletişim teknolojileri sahiplik durumu, kullanım durumu ve amaçları yanı sıra kadının bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımını etkileyen sosyal, ekonomik ve kültürel unsurlar çözümlenmeye çalışılmış ve literatür taramalarıyla da desteklenerek kadınların bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımında ağırlıklı olarak toplumsal faktörlerin belirleyici rol oynadığı tespit edilmiştir.