Kırsal alanda ve kentte yaşayan yaşlılar ve boş zaman değerlendirme

Kırsal alanda ve kentte yaşayan yaşlıların farklılaşan ve benzerlik gösteren boş zaman değerlendirme algı ve davranışlarına odaklanan bu çalışma nitel olarak tasarlanmış fenomonolojik desende bir çalışmadır. Araştırma, yaşlıların kırsal ve kentsel alanlardaki boş zaman algıları üzerine olduğu için, görüşülenlerin temelde kırsal ve kentsel olarak mekânsal farklılıklarına vurgu yapmak uygun görülmüştür. Araştırma sonunda bütünsel olarak boş zaman algısı değerlendirildiğinde, kırsal alanda da kentsel alanda da yaşlıların olumlu boş zaman algısı betimlemelerinden kaynaklı genel olarak yaşlılıklarını aktif geçirdikleri göze çarpmaktadır. Ancak yine de mekân, eğitim, gelir, cinsiyet ve mevsim değişkenlerinin kırsal alandaki boş zaman aktivitelerine katılımı azalttığı, öte yandan kentsel alandaki boş zaman katılımını arttırıp, çeşitlendirdiği görülmüştür. Kentsel alan yaşlılarının yüksek eğitim ve gelir durumları ile yaşadıkları mekânla ilgili daha fazla fırsata sahip olmaları boş zaman katılımlarını ve aktivitelerini çeşitlendirse de, kırsal alanda yaşayan yaşlıların kendi düşük bütçe, fırsat ve kapasiteleriyle gerçekleştirebildikleri boş zaman katılımlarıyla benzer derecede kişisel fayda sağladıkları görülmüştür. Araştırma bulgularına göre kırsalda ve kentte yaşayan yaşlılara boş zaman aktivitelerinin sağladığı fizyolojik faydalara ilişkin görüşleri, boş zaman aktivitelerinin onlara zindelik kattığı, gençleştirdiği, rahatlattığı ve fiziksel yeterlilik kazandırdığı şeklinde; psikolojik faydalara ilişkin görüşleri, deşarj olmak, rahatlamak, huzur vermek, yaşama şevkini arttırmak, stres ve kaygıyı azaltmak şeklinde; sosyal faydalara ilişkin görüşleri de sosyalleşme ve kendini gerçekleştirme şeklinde ifade edilmiştir. Bu kapsamda yaşlıların yaşam kalitelerinin yükselmesini sağlayan boş zaman etkinlikleri ile ilgili olarak geliştirilebilecek yetişkin eğitimi olanaklarının kullanıcı merkezli olması, yerel yapıyı yansıtması ve yerel ihtiyaca cevap vermesi gerçekliğinin üzerinde durulması yönetimlerin, karar vericilerin, STK'ların ve halk eğitim merkezlerinin önceliği olmalıdır.