Kırsal konutların, enerji etkin hale getirilmesinin, fayda-maliyet analizi yöntemiyle irdelenmesi: Gümüşköy/Aydın Örneği

Kırsal konutlar, kırsal alanda bulunan doğal kaynak ve malzemeler kullanılarak, yerel yapım teknikleri ile inşa edilmiş bina türüdür. Günümüzde de kullanımı devam eden kırsal konutların birçoğu uzun yıllar önce inşa edilmiştir. Bu konutların birçoğu ev sahibi tarafından ya da yakın çevrede yaşayan komşu veya akrabalar tarafından geleneksel yöntemlerle, yakın çevredeki yapı malzemeleri kullanılarak yapılmış konutlardır. Yörede bulunan yerel yapı malzemelerinin tercih edilmesi sonucunda, Türkiye'de farklı bölgelerde farklı malzemeler kullanılarak inşa edilmiş kırsal konutlar bulunmaktadır. TÜİK verilerine bakıldığında Türkiye'de 1992-2018 yılları arasında inşa edilmiş toplam 153.726 yığma konutun yüzde 91'ini tuğla duvarlı yığma konutlar oluşturmaktadır. Tuğla duvarlı yığma konut üretim oranının yüksek olması nedeniyle tez kapsamında Aydın'ın Gümüşköy bölgesinde yer alan yığma tuğla konutlar ele alınmıştır. Kırsal konutlar genellikle düşük bütçelerle ve kısıtlı imkânlarla inşa edildikleri için yalıtım, enerji korunumu gibi konular göz ardı edilmiştir. Bu nedenle, bu konutlarda enerji kaybı oldukça fazla olmaktadır. Bu çalışmada, kırsal konutların enerji ihtiyacını azaltmak, konutun ihtiyacı olan enerji üretimini desteklemek ve kullanıcıların yaşam kalitelerini artırmak için uygulanabilecek iyileştirme önerilerinin belirlenmesi ve bu iyileştirme önerilerinin karşılaştırmalı maliyet analizinin yapılması ile hangi iyileştirme önerisinin daha faydalı olabileceğine yönelik öneriler sunulması amaçlanmaktadır. Gümüşköy bölgesinde bulunan yığma tuğla kırsal konutlar için on farklı iyileştirme çalışmaları önerilmiştir. Bu çalışmaların her biri için firmalardan maliyetler toplanmış ve her bir çalışmanın faydası belirlenmiştir. Fayda-maliyet analizi yöntemi kullanılarak önerilen iyileştirme çalışmaları karşılaştırılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda elde edilen veriler ışığında, iyileştirme çalışması yapılması düşünülen farklı yapılar için de benzer çalışma yapılarak fayda-maliyet analizi sonuçları göz önünde alındıktan sonra iyileştirme çalışmalarının yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Kırsal konut, sürdürülebilirlik, fayda-maliyet analiz