Kırsaldaki kadınların sosyal kooperatiflerin oluşumundaki rolü: Afşar Bala'm kadın kooperatifi incelemesi

Kırsaldaki kadınların sosyal kooperatiflerin oluşumundaki rolü: Afşar Bala'm kadın kooperatifi incelemesi Sosyal kooperatifçilik, toplum içinde kırılgan ve dezavantajlı gruplar olarak nitelendirilen yaşlılar, engelliler, bağımlılar, işsizler, gençler, göçmenler, kadınlar, hükümlüler gibi bireylere devlet tarafından eksik kalan hizmetleri tamamlamak amacıyla ortaya çıkmış bir sosyal girişim modelidir. Sosyal kooperatifler dezavantajlı grupları istihdam ederken bir taraftan da toplumsal rehabilitasyon sağlamaktadır. Kırsaldaki kadınlar, örgütlü bir işletme modeli kurarak yaşadıkları bölgenin kaynaklarını değerlendirmekte, bölge halkına ekonomik, sosyal ve kültürel kazanımlar sunmaktadırlar. Dayanışmanın, birlik ve beraberliğin, demokratik yönetimin örneğini teşkil eden bu kooperatifler, kırsaldaki kadının emeğiyle harmanlanmaktadır. Araştırma, Afşar kırsalı kadınlarının günlük yaşam içindeki rollerini, iletişim ağlarını, onları kooperatif kurmaya iten sebepleri, aldıkları eğitimi, kooperatifin ekonomik ve sosyal hayatlarına etkisini analiz etmeyi ve bu örüntüler içinde, kırsal kadınının sosyal kooperatiflerin oluşumundaki rolünü değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Fenomenolojik araştırma kapsamında kooperatif kurucusu ve ortaklarıyla katılımcı gözlem yoluyla, yapılandırılmamış ve yarı yapılandırılmış 29 sorudan oluşan açık uçlu mülakat formu hazırlanmıştır. Katılımcıların görüşme esnasında verdikleri cevaplar harf harf not edilmiş ve ses kaydına alınmış ve deşifre edilmiştir. Nitel araştırma yöntemiyle kooperatif kuran kırsaldaki kadınların kendi tanımlamaları doğrultusunda ve kendi deneyimleriyle bu yapıdaki rolleri anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmada verilerin işlenmesi kodlama yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda kırsal bir bölgede kurulan Afşar Bala'm Kooperatifi'nde istihdam olan kooperatif ortaklarının, yerel ürünleri işleme becerileri, çalışma şekilleri, eğitim ve mesleki donanımları, geleneksel aile yapısındaki hiyerarşik dönüşüme öncülük etmeleri ile kendi yaşam alanlarında sosyal bir değer ürettikleri tespit edilmiştir. Afşar Bala'm kooperatifi kâr amacı gütmemekte, o yörede yaşayan kadınları bir araya getirmekte ve birlikte potansiyel bir güç elde etmektedir. Böylece kooperatif kırsaldaki kadın üzerinden yeni bir sosyal anlam kazanmaktadır. Anahtar Kelimeler; Sosyal Kooperatif, Sosyal Girişimcilik, Kadın Girişimciliği, Kadın Kooperatifi.