Cooperatives

Vergilerin kooperatifler bağlamında yorumu Türkiye için bir değerlendirme

Bireylerin günlük yaşamı için ihtiyaç duyduğu yiyecek, giyecek ve barınma gibi temel ihtiyaçlarını, daha verimli ve rasyonel şekilde sağlamak için oluşturulan işbirlikleri kooperatifçiliğin temellerini oluşturmuştur. Endüstri devrimi 19. Yüzyılda modern kooperatifçilik hareketinin doğmasını ve yaygınlaşmasını sağlamıştır. Türkiye'de kooperatifçilik hareketi Osmanlı Devleti döneminde Mithat Paşa'nın "Memleket Sandıkları" ve Cumhuriyet döneminde Atatürk'ün bir numaralı üyesi olduğu "Ankara Memurin Erzak Kooperatifi" ile gerçekleşmiştir. Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren kooperatiflerin ekonomi içerisinde istenilen seviyede aktif hale gelmesi için kooperatifçilik ilke ve hedefleri de dikkate alınarak, mevzuat düzenlemeleri yapılmıştır. Söz konusu mevzuat düzenlemeleri, başta vergi hukuku olmak üzere pek çok konuda tartışmalı ve yoruma açık hususlar ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmada, kooperatiflerin muafiyet şartlarına ilişkin olarak, ortak dışı işlemlerin neler olduğu, ortak içi sayılan işlemler ve iktisadi işletme müessesinin nasıl uygulanacağıyla ilgili görüş ve öneriler bulunulacaktır. Yine kooperatif özel kanunları, katma değer vergisi ile diğer vergi ve harç kanunlarında kooperatiflere yönelik düzenlemelere ilişkin uygulamada karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm önerileri açıklanmıştır.

Tekirdağ ilinde tarım kredi kooperatiflerinin tarım kesimi üzerine etkisi

Küçük birer işletme olan çiftçilerin aşırı rekabet ortamında yaşamlarını sürdürmeleri her geçen gün zorlaşmaktadır. Gelişmiş ülkeler de dahil bir çok ülkede çalışanların önemli bir kısmı tarım kesiminde istihdam edilmektedir. Dolayısıyla milli gelirin önemli bir kısmı tarım kesiminden elde edilmektedir. İnsanların önemli bir kısmı tarımsal faaliyetlerin yapıldığı köylerde diğer bir ifade ile kırsal mahallelerde yerlesmiş durumdadırlar. Çiftçilerin ortadan kalkıp dev işletmeler haline gelmesi durumunda iktisadi, sosyal sorunlar baş edilemez hale gelecektir. Bu sorunlara çözüm olarak düşünülebilecek önerilerin başında kooperatiflerin etkisinin artırılması gelmektedir. Kooperatiflerin tarım kesimi üzerinde etkisini incelemek aynı zamanda bu konuda en başarılı illerden biri olan Tekirdağ örneği ile inclemenin uygun olduğunu düşündüm. Birinci Bölümde Türkiye'nin sanayi, tarım, turizm, ulaşım sektörlerinde önde olan Tekirdağ ilini inceledim. İkinci bölümde Kooperatifçiliği Dünya'da ve Türkiye'de tarihsel gelişimi ile Tekirdağ ilindeki faaliyetlerini inceleyerek bu konudaki önerilerimi sonuç bölümünde açıkladım. Anahtar Kelimeler: Kooperatif, Tarım, Tekirdağ, Üretim

Tarımsal kooperatiflerde işletmecilik ve bilanço analizi: Tekirdağ ili tarımsal kalkınma kooperatifleri örneği

Kooperatifler piyasada var olabilmek ve rekabet edebilmek için diğer işletmeler gibi verimli çalışmak zorundadırlar. Bu sebeple kooperatiflerin mali kaynaklarının yeterli olması gereklidir. Kooperatifler borçlanmalarını ortaklar veya bankalardan yapabilmektedir. Bu nedenle kooperatifin finansal tablolarının iyi analiz edilmesi gerekir. Bunun için bilanço ve gelir- gider tablolarından elde edilen bilgiler önemlidir. Bu nedenle bu çalışmada kooperatiflerin finansal tablolarının analizleri yapılarak, yorumlanıp ve çözüm önerileri sunulmuştur. Yapılmış olan tez çalışmasında öncelikle ülkemiz kooperatifçiliğinde önemli bir yer tutan Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri ele alınmıştır. Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri 1969 yılında çıkan 1163 Sayılı yasaya göre kurulan tabandan gelen örgütlenme modeline dayanan çok amaçlı kooperatiflerdir. Tekirdağ İlinde toplam 132 adet Tarımsal Kalkınma Kooperatifi bulunmakta ve bunların ortak sayıları 9469 çiftçiden oluşmaktadır. Bunların içerisinden örnek olması ve incelememizde işletmecilik açısından iyi durumda olan, orta iyi durumda olan ve kapanmak üzere olan ikişer kooperatif olmak üzere, toplam altı kooperatif seçilmiştir. Bu seçilen altı kooperatif ile ilgili olarak beş yıllık bir dönem içerisinde yaptıkları finansal faaliyet sonuçları, kooperatiflerin muhasebe sonuçlarından elde edilen mali tabloları incelenmiştir. Finansal tabloların analizleri yapılacak ve kooperatiflerin bir sonraki cari dönemlerde yaşayabilecekleri problemler tespit edilerek çözüm önerileri sunulmuştur.

Tüketicilerin dijital pazarda yer alan kooperatiflere bakış açısı ve kooperatif algıları: Edirne ili örneği

Günümüzde geleneksel iş modelleri yenilikçi iş modelleri tarafından tehdit edilmektedir. Bu nedenle işletmeler, Türkiye'de ve dünyada dijitalleşme sürecine hızla uyum sağlamaya çalışmaktadır. Türkiye'de dijitale geçiş aşamasını tamamlamış işletmelerin yanı sıra henüz dijitale geçiş aşamasını tamamlamamış işletmeler de bulunmaktadır. Kooperatifler ise dijitalleşme aşamasındadır. Kooperatiflerin ve diğer işletmelerin e-ticaret yapmaya başlamasıyla birlikte tüketim kavramı yeni bir boyut kazanmış ve geleneksel tüketim olgusu kırılma noktasına gelerek, on-line tüketim boyutuna geçilmiştir. Dijital boyutta gelişmekte olan kooperatif markalarının, tüketicilerin satın alma kararlarını ve bu kararları etkileyen faktörleri bilmeleri ve buna göre stratejik hamleler yapmaları gerekmektedir. Bu bağlamda bulgular, Edirne il merkezinden on-line alışveriş yapan 130 tüketici ile yapılan anketlerden elde edilmiştir. Çalışma kapsamında tüketicilerin kooperatifleri bilme durumlarının kısmen olduğu tespit edilmiş ve tüketicilerin genç ve çalışan nüfustan oluştuğu gözlemlenmiştir. Çalışmada Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis tek yönlü varyans analizi yapılarak tüketicilerin dijital platformlardan kooperatif markalı ürünleri satın alma durumlarını etkileyen faktörler ve kooperatif markalı ürünlere bakış açıları ile demografik değişkenler arasındaki ilişki test edilmiştir. Tüketicilerin dijital platformlardan kooperatif markalı ürünleri satın alma durumlarını etkileyen en önemli faktörlerin kalite ve uygun fiyat olduğu tespit edilmiştir. Ancak tüketiciler kooperatiflerin ürün yelpazesinin geniş olmadığını ve dijital platformlara yeterince aktarılmadığını düşünmektedirler. Anahtar Kelimeler: Dijitalleşme, E-ticaret, Kooperatif, Tüketici tercihleri

Güçlenme bağlamında kadın kooperatifleri: Feminist bir araştırma

Bu araştırma, kadının güçlenmesinde kooperatiflerin rolünü bireysel/psikolojik, sosyo-kültürel, ekonomik ve politik güçlenme boyutlarında ortaya koymayı amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda gerçekleştirilen nitel araştırmada feminist yöntembilimin ilkeleri benimsenmiştir. Araştırmanın özneleri, amaçlı örnekleme ve maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda Türkiye'nin yedi farklı coğrafi bölgesinde, 2002-2021 yılları arasında kurulmuş 21 farklı kooperatif ve 28 kooperatif ortağı kadınla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formuyla elde edilmiş veriler betimsel analiz yaklaşımı ile çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde MAXQDA 2022 Analytics Pro nitel veri analiz yazılımı kullanılmıştır. Araştırmanın temel sonucu, kooperatifler aracılığıyla kadınların güçlenmesinin mümkün olduğu ve kooperatif ortağı kadınların bireysel/psikolojik, sosyo-kültürel, ekonomik ve politik boyutlarda güçlendiği yönündedir. Güçlenme süreçleri öznel deneyimler içerdiğinden kadından kadına farklılık göstermekle birlikte kooperatif ortağı kadınların en çok bireysel/psikolojik ve sosyo-kültürel boyutlarda güçlendiği söylenebilir. Bu iki boyutu takiben politik güçlenme boyutu ve son sırada ise ekonomik güçlenme boyutu yer almaktadır. Kooperatiflerin potansiyeline rağmen, kadınların ekonomik güçlenmesinde beklenen sonucu yaratamaması dikkat çekici bir sonuç olmuştur. Kooperatifler aracılığıyla kadınların sorunlarla baş etme kapasitesi, öz güveni artmış, sosyal destekleri ve toplumsal statüleri gelişmiş ve hayatlarında toplumsal cinsiyet eşitliği açısından olumlu dönüşümler gerçekleşmiştir. Ayrıca kadınların kooperatifler aracılığıyla farklı kültürleri ve farklı insanları tanıma fırsatı yakaladığı sonucuna ulaşılmıştır. Kadınların kurumsal kimlik ve siyasi katılım elde etmiş olması ve hak savunusu için diğer kadınlarla dayanışma içerisinde örgütlü mücadele vermiş olması da kazanımları arasında yer almaktadır. Son olarak kadınların kooperatifte üretim süreçlerinde yer alarak ekonomik gelir sağladığı ve yeni bilgi, beceri ve deneyimler kazandığı görülmüştür. Araştırma, kadının güçlenmesinde kooperatiflerin rolünü artırmak için kadın kooperatiflerinin mevcut sorunlarını çözmeye ve kadının güçlenmesini engelleyen faktörleri ortadan kaldırmaya yönelik önerilerle son bulmuştur.

Kooperatifçilik kalkınma kooperatiflerinin yerel yönetimlerin kalkınma çabaları içerisindeki yeri Edirne Meriç Karayusuflu Köyü örneği

Devlet yapılanması içerisinde yerel yönetim olarak en küçük ve merkeze en uzak birimleri köyler oluşturmaktadır. Merkeze uzaklık köyün gelişiminde ciddi bir şansızlığı oluşturmakta maalesef bugüne kadar geçici olmaktan öte ?radikal? sayılabilecek çözüm önerileri şimdiye kadar pek göz önünde bulundurulmamıştır. Bu çalışma her ne kadar 5018 sayılı kanunun 3. Maddesi dışında kalıyor olsa da köyleri yerel yönetimin uç birimleri olarak kabul ederek kalkınmalarına yönelik hangi enstrümanların kullanılabileceğini tespite çalışmaktadır.Kuvvetli bir öneride bulunmak için yapılan incelemelerin sonucunda ?kooperatifçiliğin? yerel kalkınmada tek çözüm olabileceği öngörüsüne ulaşılmıştır. Bu bölümde kooperatiflerin yerel kalkınmada etkileri incelenmiş ayrıca köyleri ilgilendirecek kalkınmaya yönelik kanunlar ile yine kalkınmaya yönelik çeşitli programlar ele alınarak incelenmiştir. Kurulmasında kalkınma adına büyük fayda sağlayan kalkınma ajansları incelenerek köy kalkınmasında nasıl bir rol oynayabilecekleri üzerinde durulmuştur.Birinci bölümde ekonomik bir örgütlenme olan kooperatifçiliğin tanımı tarihçesi genel bir çerçevede değerlendirilmiştir. Öncelikle çok yönlü bir kurum olan modern kooperatif hareketinin daha iyi anlaşılabilmesi için, doğmuş olduğu ülkelerdeki yani İngiltere ve Kara Avrupa?sında da Fransa ve Almanya'daki kooperatif önderi olan şahıs ve grupların görüş ve uygulamalarına genel bir bakış yapılmıştır İkinci Bölümde yerel toplumların ekonomik, toplumsal ve kültürel sorunları, sosyal kalkınma özelliklerini, kırsal kalkınma kooperatifleri ve sorununa da değinilecektir. Daha sonra ülkemizde de kooperatif kurumunun gelişiminin, kendisini düzenleyen mevzuata paralel olması göz önünde tutulup ülkemizde kooperatif kanunları yönünden gelişimi ele alınmış; daha sonra yürürlükteki mevzuatımızda kooperatifle doğrudan ilgili olan kanunlarda, kooperatif kavramının düzenlenişi incelenmiştir. Sonra, kooperatifin bu bilgiler ışığında, ekonomik ve kanuni tanımları üzerinde durulmuş; bölümün sonunda da şu an yürürlükteki mevzuatımıza göre, kooperatif türleri belirtilerek, birbirleri ile olan farklılıkları ortaya konulmuştur. Sonuç bölümünde bütünsel bir bakış açısıyla kooperatifleşmenin yerel kalkınmaya etkileri bu tezde incelenmeye çalışılmıştır. Anahtar kelimeler: Kooperatif, Kalkınma, Yerel Yönetim.

Türkiye şeker piyasası işleyişi özelinde bir ekonomik model olarak kooperatif: Tarım sanayi entegrasyonu ve Pankobirlik incelemesi

Kooperatifler, belirli bir alanda ortak fayda elde edebilmek için ekonomik birimlerin bilinçli ve gönüllü şekilde bir araya gelerek, iş birliği yapmak amacıyla oluşturduğu ortaklı kuruluşlardır. Piyasa mekanizması içinde kooperatifler mal ve hizmetlerin alınmasında ve pazarlanmasında/satılmasında ortaklarının pazarlık ve rekabet gücünü arttırma, sermaye birikimini sağlama ve sürdürülebilir kılma, piyasaların yapısını ve işleyişini düzenleme görevlerini üstlenir ve ekonomik büyümeye katkıda bulunurlar. Bu amaçla tezin ilk bölümünde kooperatifleşme ve tarım-sanayi entegrasyonunda kooperatiflerin rolü üzerinde durulmuş. İkinci bölümde ise üst birlik örgütlenmesini tam olarak sağlamış ve şeker piyasasını düzenleme konusunda etkin rol oynayan Pankobirlik (Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği) ele alınmıştır. Pankobirlik faaliyet gösterdiği şeker sektöründeki yasal düzenlemeler çerçevesinde şeker fabrikalarını bünyesine katarak tarım sanayi bütünleşmesinde başarılı bir dikey entegrasyon gerçekleştirmektedir. Ayrıca kooperatif üyelerine tarımsal girdi temin eden ve üretilen ürünlerin daha etkin şekilde değerlendirilmesini sağlayan ve nihayetinde sürdürülebilir büyümeyi hedefleyen yatırımları hayata geçirmektedirler. Bu nedenle, ekonomik model olarak koopeartif yapılanmasının Pankobirlik örneği ve Türkiye şeker piyasası üzerinden değerlendirilmesi, diğer iyi uygulama örnekleri ile karşılaştırılması bu başarılı örgütlenmenin yaygınlaştırılması adına önemlidir. Ayrıca şeker, dünyada devlet müdahalesine en çok maruz kalan ürünlerden biridir. Üretim ve tarife kotaları, yüksek korumalar ve ticaret antlaşmaları, ülkelerin uyguladığı politikalar dünya şeker ticaretine kısıtlamalar getirmektedir. Türkiye şeker sektöründe de dünya şeker piyasalarında olduğu gibi yasal düzenlemeler ile kontrol altında tutulmaya çalışılmaktadır. Bu yasal düzenlemelere ek olarak Türkiye şeker sektörü piyasaya kamu, özel sektör ve kooperatif yapılanmalarının ürün arz etmesi sebebiyle de farklılaşmaktadır. Bu nedenle de Pancar Ekicileri Kooperatiflerinin ekonomik etkinliklerinin şeker piyasasındaki diğer iki oyuncunun yani kamu ve özel sektör işletmelerinin işleyişi ve ekonomiye katkıları anlamında değerlendirmek tarımda sürdürülebilir ekonomik kalkınma için önem taşımaktadır.

Türkiye'de büyükşehir belediyelerinin tarımsal faaliyetlerdeki rolü ve kooperatiflerle iş birliği: İzmir Büyükşehir Belediyesi örneği

Büyükşehir belediyelerinin yapısında önemli değişiklikler öngören 2012 tarih ve 6360 Sayılı Kanun yerel yönetimler alanında halen en çok tartışılan düzenlemelerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu Kanunun uygulamaya konulduğu Mart 2014 tarihinden günümüze kadar geçen süre dikkate alındığında büyükşehir belediyesi yönetim sisteminde getirmiş olduğu değişikliklerin olumlu ve olumsuz yönleri geniş kapsamlı tarımsal faaliyetler gibi büyükşehir belediyesine yüklenen yeni görev ve sorumluluklar çerçevesinde daha ayrıntılı olarak değerlendirilebilir. Bu çalışmada, büyükşehir belediyelerinin geçirdiği dönüşümün tarımsal boyutu büyükşehir belediyelerinin bu alanda teşkilatlanma çalışmaları, tarım ve hayvan üreticilerine vermiş oldukları destekler ve eğitim faaliyetleri, başta kooperatifler olmak üzere yaptıkları işbirlikleri, tamamladıkları veya sürdürdükleri tarım ve hayvancılığa yönelik projeler kapsamında ele alınıp, söz konusu tarımsal faaliyetlerin erken etkileri açıklanmaya çalışılmıştır. Yerel kalkınmaya yönelik tarımsal faaliyetlerde etkili çalışmalarda bulunan büyükşehir belediyelerimizden biri olan İzmir Büyükşehir Belediyesi örneğinde konu daha somut bir zeminde ele alınmıştır. Yapılan inceleme sonucunda 6360 sayılı Kanunda ve bu Kanunun uygulanmasında yerel kalkınmaya yönelik tarımsal faaliyetler açısından yapılması gereken değişiklik ve iyileştirmelerin neler olabileceği tartışılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur.

Türkiye'de kooperatifçiliğin tarihsel seyri: Devlet inisiyatifi-kalkınma ideali

Dayanışma, iş birliği ve yardımlaşma olguları insanlık tarihinde çok eski zamanlara dayanmaktadır. Ancak bu olguların modern anlamda ekonomik yapılar içinde tanımlanmaları ancak 19. yüzyılda mümkün olabilmiştir. Kooperatifçilik, sert kapitalizmin yaşandığı bu dönemde hem ekonomik hem de sosyal ihtiyaçlara cevap vermek üzere ilk kez İngiltere'de ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda, bireylerin ekonomik amaçlarını gerçekleştirebilmek için bir araya gelerek kurdukları kooperatifler, değer temelli yapıları ve ilkeleri ile diğer işletme türlerinden ayrılmıştır. Özellikle Batıdaki kooperatifçilik hareketinin tabandan gelen istek doğrultusunda halkın kendi içinden çıkan bir örgütlenme ihtiyacının sonucunda başladığı anlaşılmaktadır. Türkiye özelinde bir inceleme yapıldığında ise kooperatifçilik uygulamalarının Batıdaki emsallerinin tersine halkın içinden gelen bir taleple değil devlet eliyle başlatıldığı görülmektedir. Bu başlangıç Türkiye'de kooperatifçilik uygulamalarının ilk ortaya çıktığı 1800'lerin ikinci yarısından itibaren uzun yıllar süregelen durumun da değişmeyen bir göstergesi olma niteliğini taşımaktadır. Bu kapsamda, tez ile Türkiye'deki kooperatifçilik düşüncesinin geliştirilmesi ve sadece niceliksel değil niteliksel olarak da güçlü uygulamalarının ortaya çıkması için kooperatifçiliğin Türkiye'deki süreçlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Türk Kooperatifçilik Hareketi, tarihsel süreç içinde geçirdiği evreler ve dönemsel ekonomi politikaları ile bağlantılı bir şekilde ele alınmış ve kooperatifçiliğin yeni dönemindeki değişikliklerin nedenleri ortaya konmuştur. Her ne kadar kooperatifçilik felsefesinin Türkiye'deki yaşam biçimine ve kültüre çok uzak olmadığı konusuna vurgu yapılsa da kooperatifçilik uygulamalarının çok uzun yıllar daha çok ekonomik eksende ve benimsenen ekonomi politikaları çerçevesinde yürütüldüğü görülmektedir. Bunun yanında, devlet kontrolünün de çok kısa bir zaman öncesine kadar kooperatiflerin üzerinde olduğu görmek mümkündür. Son yıllarda ise önceki dönemden bir kopuş olduğu gözlemlenmektedir. Anahtar Kelimeler: Kooperatifler, ekonomi politikaları, kooperatifçilik teorisi, kooperatifçilik hareketi

Bir uygulama topluluğu olarak Zeyniler Çalıkuşu Kadınlar Tarımsal Kalkınma Kooperatifi

Öğrenme yaşam boyu süren bir faaliyettir ve yetişkinlerin öğrenmesini açıklamak üzere birçok kuram ve yaklaşım geliştirilmiştir. Bunlar arasında, durumsal öğrenme teorisi hem informel öğrenmeleri ön planda tuttuğu hem de yetişkinlerin öğrenme süreçlerini bir topluluk içinde ve bir duruma bağlı olarak ele aldığı için farklılaşmaktadır. Durumsal öğrenme teorisine göre öğrenme yalıtık bir durum değil; sosyal hayatın içinde gerçekleşen durumsal bir faaliyettir. Durumsal öğrenme perspektifinden bireylerin birbirleriyle etkileşimlerde bulunduğu gruplar uygulama toplulukları olarak adlandırılır. Uygulama topluluğunda esas olan, öğrenmelerin bir uygulama etrafında şekillenmesidir. Uygulama topluluklarının özellikleri karşılıklı bağlılık, ortak girişim ve paylaşılan birikimdir. Uygulama topluluğunun tanımlayıcı özelliklerinden biri de, üyelerin çevresel katılımdan merkeze olan yolculuklarında yoğun öğrenmeler gerçekleştirmeleri ile meydana gelen kimlik gelişimi sürecidir. Bu çalışma Zeyniler Çalıkuşu Kadınlar Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'ni uygulama topluluğu bağlamında değerlendirerek kooperatif ortaklarının kimlik gelişimi ve güçlenme deneyimlerini analiz etmeyi amaçlamıştır. Çalışma, bir durum çalışması olup, Bursa'da Zeyniler Mahallesinde yer alan Zeyniler Çalıkuşu Kadınlar Tarımsal Kalkınma Kooperatifi 19 aktif ortağı, bir ortak yakını ve bir yerel yönetici ile yürütülmüştür. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme, gözlem ve soru kağıdı tekniği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz kullanılmıştır. Sonuç olarak, kooperatifteki faaliyetler ve öğrenmeler ortaklar arası karşılıklı bağlılığı derinleştirmekte; ortak girişim faaliyetlerini çeşitlendirmekte ve bir birikim oluşturmaktadır. Bütün bunların sonucunda meşru çevresel katılım bağlamında çevreden merkeze olan yolculuklarında ortaklar kooperatif faaliyetlerine aktif katılım sağlayarak topluluk kimliğini geliştirmişlerdir. Bazı faaliyetlerde yerel kimliğin küresel kimliğe dönüşmesi söz konusudur. Ayrıca, kimlik gelişimi ile iç içe olarak kadınların en çok sosyal ve psikolojik güçlenme deneyimledikleri ve toplumsal cinsiyet eşitliği açısından kadınların farkındalık kazandıkları görülmektedir.

Uygulama topluluğu olarak Gödence Tarımsal Kalkınma Kooperatifinde öğrenme deneyimleri

Öğrenmeyi sosyal dünyaya katılım olarak ele alan ve sosyal bağlamın ayrılmaz bir parçası olarak açıklayan durumsal öğrenme yaklaşımı, her öğrenmenin farklı bağlamlarda gerçekleşeceğini vurgulamaktadır. Bu bağlam, bireylerin diğerleri ile etkileşimi, öğrenme araçları, fiziksel çevreleri ve kültürleri üzerinden şekillenmektedir. Yetişkinlerin gündelik hayatı içerisinde etkileşimde bulundukları topluluklar, onların öğrenme bağlamını oluşturmaktadır. Herhangi bir bilginin var olduğu topluluğa katılım, aslında öğrenmenin epistemolojik bir ilkesidir. Bu topluluklar durumsal öğrenme yaklaşımında uygulama topluluğu olarak kavramlaştırılmakta ve uygulama topluluklarına katılan yetişkinlerin çevreden merkeze doğru hareketliliklerle uygulamada öğrenme ve kimlik geliştirme süreçlerini deneyimledikleri görülmektedir. Bu araştırmada bir uygulama topluluğu olarak Gödence Tarımsal Kalkınma Kooperatifine katılan yetişkinlerin, çevreden merkeze doğru hareketliliklerle uygulamada öğrenme ve kimlik geliştirme süreçleri değerlendirilerek; kooperatif ortağı yetişkinlerin öğrenme bağlamı açığa çıkarılmaktadır. Kooperatifler temel ilkeleri gereği gönüllü, demokratik, özerk ve dayanışmacı topluluklar olup aynı zamanda öğrenen organizasyonlardır. Kooperatife katılan yetişkinler, diğerleri ile etkileşimde bulunarak uygulamada öğrenmekte ve kimlik geliştirmektedirler. Bu kapsamda Gödence Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ortakları çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Durum çalışması yöntemi ile yürütülen araştırmada; görüşme, gözlem, soru kâğıdı ve doküman incelemesi veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. 86 gün süren saha çalışmasında 135 kooperatif ortağının demografik özellikleri soru kâğıdı aracılığıyla elde edilmiş, 21 ortak ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilerek gözlemlerde bulunulmuş, doküman incelemesi yolu ile kooperatife dair bilgilere ulaşılmış ve betimsel analiz ile veriler çözümlenmiştir. Sonuç olarak Gödence Tarımsal Kalkınma Kooperatifine katılan yetişkinler diğer ortaklarla etkileşimde bulunmakta; topluluk içerisindeki etkinliklere ve yönetim organlarına katılarak çevreden merkeze doğru hareket etmektedir. Bu hareketlilik içerisinde uygulamada öğrenme süreçleri açığa çıkmaktadır. Ortaklar, kooperatifte temel olarak tarımsal üretime yönelik öğrenmeler, fabrika-makine bilgisi ve yönetimsel ve iletişimsel öğrenmeler edinmektedir. Bu süreçler hem kooperatif kimliğini geliştirmekte hem de ortakların kimlik gelişimlerini sağlamaktadır.

Türkiye'de tarımsal kooperatiflerin toplumsal değişmeye etkileri (Eskişehir ili tarım kredi kooperatifleri üzerinde bir uygulama)

ÖZET Bu çalışmanın amacı karşılıklı yardım, dayanışma ve gönüllülük esasına göre kurulan kooperatif organizasyonlardan Tarımsal Koopera tiflerin Türkiye'de belli bir bölge ele alınarak o bölgede toplumsal değişme üzerine etkilerini incelemek olmaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmuştur. Her bölüm de kendi arasında kısımlara ayrılmıştır. Birinci Bölümde, kooperatif çilik konusu ana hatlarıyla ele alınarak Tarımsal Kooperatiflerin Kooperatifçilikteki Yerine ve Türkiye'deki Duruma değinilmektedir. Bunun için bölümün birinci kısmında kooperatif çilik kavramı, tarımsal kooperatiflerin ilkeleri ve türleri üzerinde durulmuştur. İkinci kısmında ise Türkiye'de tarımsal kooperatifçilik konusu işlenmektedir. Bu kısımda Türkiye'de tarımsal kooperatifçiliğin gereği, t emelleri, tarihsel gelişimi ve türleri ele alınmaktadır. İkinci Bölümde, toplumsal değişme ve tarımsal kooperatiflerin toplumsal değişmedeki yeri üzerinde durulmuştur. Bu bölüm çalışmanın teorik esasını oluşturmaktadır. Sözkonusu bölümün birinci kısmında top lumsal değişmenin tanımı, niteliği, nedenleri ve değişmeyi açıklayan mo deller belirtilmektedir. Aynı bölümün İkinci Kısmında ise tarımsal koo peratiflerin toplumsal değişmedeki yeri üzerinde durulmaktadır. Burada, tarımsal üretim yapısının farklılaşmasına neden olacak sosyo-ekonomik koşulların sağlanmasında kooperatiflerden yararlanma olanakları, toplumsal hareketlilikte., gizli kalmış önderlerin ortaya çıkarılmasında, aile biçimi ve aile ilişkilerinin farklılaşmasında kooperatiflerin etkileri belirtil mektedir.-2- Üçüncü Bölümde, Tarımsal Kooperatiflerin Türkiye'de Toplumsal Değişmeye etkileri konusunda Eskişehir İli Tarım Kredi Kooperatifleri üzerinde yapılan, uygulama yer almaktadır. Bu bölümün Birinci Kısmında, uygulanan anket sonucu tespit edilen istatistiki bilgilere göre Bölgedek tarım kredi kooperatiflerinin durumu gösterilmektedir. İkinci kısmında ise elde edilen verilere dayanarak bölgedeki Tarım Kredi Kooperatifle rinin bölgede toplumsal değişmeye etkileri incelenmektedir., Sonuç sayfasında, üç bölümün kısaca özeti yapılarak elde edilen sonuçlara dayalı önerilen yer almaktadır.

Toplam kalitenin kooperatif işletmelerde uygulanabilirliği ve Çukobirlikte kavramsal bir araştırma

11 YÜKSEK LİSANS TEZ OZU TOPLAM KALİTENİN KOOPERATİF İŞLETMELERİNDE UYGULANABİLİRLİĞİ VE ÇUKOBİRLİK'TE KAVRAMSAL BİR ARAŞTIRMA Songül AKIN İŞLETME/KOOPERATİFÇİLİK ANABİLİM DALI Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Şubat 2001 Danışman: Prof. Dr. Yılmaz ÜRPER Günümüzde teknoloji ve iletişim alanlarında yaşanan hızlı gelişmeler, işletmelerin rekabet koşullarını giderek zorlaştırmış, buna bağlı olarak işletmeler yönetim tarzlarında, örgüt kültürlerinde ve yapılanmalarında değişikliğe giderek sıfır hata ve en yüksek kaliteyi öngören Toplam Kalite Yönetimine geçişi benimsemişlerdir. Bir çok sektörde uygulanan Toplam Kalite Yönetiminin ilke ve yöntemleri ile kooperatif işletmelerinin ilke ve yöntemleri bir çok paralellik taşımasına rağmen, yapılan araştırmalarda Toplam Kalite Yönetiminin kooperatif işletmelerinde uygulanmadığı bilinmektedir. Kooperatif işletmelerinin faaliyet alanlarının çeşitliliği ve dünyadaki kooperatif ortaklığının sayısal büyüklüğü göz önüne alındığında Toplam Kalite Yönetiminin kooperatif işletmelerinde uygulanmaması büyük bir eksiklik olarak ortaya çıkmaktadır. Yapılan çalışmada Toplam Kalite Yönetiminin felsefesi ile kooperatif işletmelerinin ilke ve değerleri arasındaki paralellikler verilmiş, kooperatiflerdeIll uygulanabilirliği açısından alan çalışması olarak tarım satış kooperatiflerinden "Çukobirlik" üzerinde mevcut örgüt kültürünün toplam kaliteye uygunluğu araştırılmış ve elde edilen sonuçlar doğrultusunda öneriler getirilmiştir. Toplam kalite Yönetiminin Çukobirlik'te uygulanması durumunda; mevcut örgüt kültüründe bazı yetersizlikler bulunmasıyla birlikte genel anlamda Toplam Kaliteye geçişte olumlu bir zeminin varlığı saptanmıştır.

Bir yerel kalkınma modeli olarak kooperatifçilik: Hatay Büyükşehir Belediyesi örneği

Kooperatifler ekonominin güçlendirilmesine katkı sağlayan ve bu yönüyle günümüzde yeniden tercih edilmeye başlayan dayanışma modelleridir. Kooperatif yapılar yerel ekonomik kalkınmada önemli rol oynamaktadırlar. Nitekim BM'in kooperatiflerin ekonomik ve sosyal kalkınmadaki rolüne ilişkin uzun bir süredir raporlar yayınlaması bu durumun bir göstergesi olarak değerlendirilebilir. Ülkemizde kooperatiflerin yeniden kalkınma politikalarında bir araç olarak tercih edilmeye başlanmasında belediyelerin çok önemli rolleri vardır. Özellikle son yirmi yıldır kamu yönetiminde merkeziyetçiliği azaltma noktasında yapılan düzenlemeler sonucu belediyeler görev ve yetkileri genişletilerek daha etkili yerel aktörler haline gelmişlerdir. Böylece belediyeler artık yol, su, temizlik gibi temel beledi hizmetleri yerine getiren birimler olmanın yanı sıra, yerel kalkınma açısından kaynak yaratabilen, aktörler arası ilişkiler kurabilen, dinamik yerel aktörler olarak hareket etmeye başlamışlardır. Belediye kooperatif ilişkilerine yönelik ülkemizde son 10 yıldır iyi uygulamaların artarak devam ettiğini görmekteyiz. Özellikle İzmir Büyükşehir Belediyesinin kalkınma kooperatifleri ile kurmuş olduğu başarılı ilişkilerin birçok belediye için kooperatiflerle ilişki kurmak noktasında özendirici etkisi olduğunu söyleyebiliriz. Bu bağlamda Hatay Büyükşehir Belediyesi de mevcut iyi uygulamaların etkisiyle yerel kalkınmaya yönelik kooperatiflerle gayretli ve özgünlükler içeren ilişkiler kurmaya çalışmaktadır. Çalışmamızda Hatay Büyükşehir Belediyesinin yerel kalkınma noktasında kooperatiflerle nasıl ilişki içerisinde olduğuna odaklanılmıştır. Söz konusu bu ilişkiyi içeriklendirmek için hem Hatay Büyükşehir Belediyesi hem de Hatay'da faaliyet gösteren tarımsal kalkınma kooperatiflerine yönelik yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan ve elde edilen bulguların betimsel ve içerik analizlerine dayalı bir nitel saha çalışması yapılmıştır. Elde ettiğimiz sonuçların katkısıyla kooperatiflerin yerel kalkınma açısından oldukça etkili olabileceği iddiası taşıyan bir kooperatif belediyecilik model önerisi ortaya koyulmuş ve söz konusu model önerisi "Hatay Modeli" olarak adlandırılmıştır. Modelimizi geliştirmeye yönelik SWOT ve PESTLE Analizleri yapılmış, ortaya çıkan güçlü ve zayıf yönler çerçevesinde kapsamlı öneriler ortaya koyulmuştur.

Alternatif bir üretim biçimi olarak kooperatifçilik: S.S Ovacık 94 Mah. Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin dayanışma ekonomileri açısından incelenmesi

21. yüzyılın ilk çeyreği, "büyümenin sonuna" geldiğimize dair birçok kanıt ortaya koymaktadır. Açgözlülük, rekabet, bireysel hırs ve borç ile yürütülen küresel kapitalizm, amansız bir büyümeyle "hayali zenginlik" yaratmakta, eşitsizliği derinleştirerek, doğayı ve dünya toplumlarını tehdit etmektedir. Yoksulluk, savaş, suç, işsizlik, ırkçılık, açlık, her geçen gün yaygınlaşmaktadır. Eşitsizliğin derinleşerek büyümesi, neo-liberal iktisadın bakış açısını yeniden sorgulamamıza ve alternatif yaklaşımlar üzerinde düşünmemize neden olmuştur. Bu durum sosyal ve politik teoride uzun süre göz ardı edilen dayanışma kavramının, tekrar hak ettiği ilgiyi görmesini sağlamıştır. Son yıllarda yaşanan yeni toplumsal hareketlerin kimlik ve emek mücadelelerindeki dirençli ve ortak tavrı, farklı dayanışma biçimlerinin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu çalışmanın amacı, neo-liberalizmin yıkıcı etkilerinin yeniden sorgulandığı ve buna bağlı olarak farklı dayanışma biçimlerinin ortaya çıktığı bir dönemde, alternatif üretim sistemleri tartışmasına dikkat çekmektir. Çalışma, alternatif üretim sistemleri arayışını, dayanışma ekonomileri tartışması üzerinden gerçekleştirmektedir. Bu bağlamda, dayanışma ekonomilerinin en önemli bileşeni olan kooperatifçilik hareketi öne çıkmaktadır. Türkiye'deki kooperatifçilik tartışması açısından, son zamanlarda dikkat çeken örneklerden biri, S.S. Ovacık. 94 Mahallesi Tarımsal Kalkınma Kooperatifidir. Toplumsal faydayı ve dayanışmayı öne çıkaran uygulamaları nedeniyle, S.S. Ovacık 94 Mahallesi Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, dayanışma ekonomileri tartışması açısından önemli bir noktada durmaktadır. Çalışma, "Küresel kapitalist üretim biçimine karşı, alternatif üretim sistemi geliştirilebilir mi?" ana sorunsalına odaklanmaktadır. Çalışma, alternatifi dayanışma ekonomileri yaklaşımı ile S.S. Ovacık 94 Mahallesi Tarımsal Kalkınma Kooperatifi içinde aramaktadır. Anahtar Sözcükler: Dayanışma Ekonomileri, Kooperatif, Kooperatifçilik, Küreselleşme, Neo-liberalizm, S.S. Ovacık 94 Mah. Tarımsal Kalkınma Kooperatifi, Tunceli

Sürdürülebilir kalkınma ve çevre bilincinin oluşturulmasında kooperatiflerin rolü: Dalyan örneği

Daha sonra doldurulacaktır

Türkiye'de kooperatiflerin kadınların toplumsal konumları üzerindeki etkileri: Gaziantep kadın kooperatifleri örneği

Son yıllarda Türkiye genelinde olduğu gibi Gaziantep'te de kadın kooperatifçiliği alanında hızlı gelişmeler yaşanmaktadır. Özellikle pandemi sonrasında Gaziantep'te kadın kooperatiflerinin sayısında hızlı artışlar gerçekleşmiştir. Bu çalışmanın amacı Gaziantep'te yer alan kadın kooperatiflerinin, kadınların toplumsal konumlarına olan etkilerini çeşitli boyutlarıyla ele almaktır. Kooperatifleşmenin kadınların hane, istihdam ilişkileri ve kamusal alan içindeki konumlarını nasıl etkilediği sorusu çalışmanın üzerinde odaklandığı temel noktalardır. Bu doğrultuda Moringantep Kadın Kooperatifi, Sada Kadın Kooperatifi, Ezogelin Kadın Kooperatifi'ni kapsamak suretiyle üç örneklem seçilmiştir. Bu kooperatifler Gaziantep'te kadınların toplumsal konumlarını güçlendirmesi bakımından kapsamlı sosyal, ekonomik faaliyetler yürütmektedir. Bu doğrultuda yapılan saha araştırmasının sonucunda kadınların kooperatifleşme süreci ile birlikte elde ettiği ekonomik gelirle birlikte aile içi karar alma mekanizmalarının ortağı olduklarını, kadın kooperatifinin kadınlara istihdam alanında yer açması ile birlikte üretim faaliyetlerini görünür kıldığını ve kamusal alan içerisinde kadınların yeni roller edinmesini sağlayarak bu alandaki konumlarına hareketlilik getirdiği anlaşılmaktadır.

Malatya ili ve ilçelerinde faaliyet gösteren Tarım Kredi Kooperatiflerinin yönetim fonksiyonları açısından işleyişi ve bir uygulama

Türkiye'de bölüşüm sorunu ve kooperatifler

Bölüşüm sorunu ve gelir eşitsizliği tüm dünyada önemli bir sorun teşkil etmektedir. Refah devletinin krize girmesi, küreselleşmenin yaşanması gelir eşitsizliğinin artmasına ve bölüşüm sorununun yaşanmasına neden olmuştur. Tüm dünyadaki ülkelerin ortak sorunu haline gelen gelir eşitsizliği ve bölüşüm sorununa çözüm olarak temel gelir, asgari gelir desteği, paydaş gelir transferleri, vergi politikaları ve kooperatifler görülmektedir. Bu çalışmada refah devletinin krize girmesi ve küreselleşmenin sonucunda ortaya çıkan bölüşüm sorununu kooperatifler aracılığıyla çözüm bulmak istenilmektedir. Bu çalışmada dünyada başarılı olmuş kooperatifler olan Mondragon Kooperatifi, SEWA Kooperatifi'nden Türkiye'de ise PANKOBİRLİK, MARMARABİRLİK, Simurg Kadın Kooperatifinden yararlanılmıştır. Bu kooperatiflerin ülke ekonomisine yapmış oldukları katkılara bakılmıştır. Refah devletinin üç temel özelliği bulunmaktadır. Bunlar müdahaleci, düzenleyici ve gelirin yeniden dağılımıdır. Müdahaleci özelliği piyasaları düzenleme yönelik olan, düzenleyici özelliği sosyal yardım, sosyal hizmet ve sosyal sigorta gibi sosyal güvenlik hizmetlerini sağlamak ve son özelliği de gelirin yeniden dağılımını sağlamak için vergi, transfer harcamaları gibi politikalar üretmesidir. Refah devletinin krize girmesi bu temel özelliklerinde bozulmaların yaşanmasına neden olmuş ve bölüşüm sorunu devletlere yük olmuştur. Kooperatifler incelendiğinde, yeni iş sahaları yaratarak istihdam, sosyal güvenlik, eğitim gibi alanlarda ülke ekonomisine katkı sağlamaktadırlar. Bölüşüm sorununun neden olduğu sosyal güvenlik, istihdam, eğitim gibi sorunlara kooperatifler alternatif çözüm olmaktadır.

Kırsaldaki kadınların sosyal kooperatiflerin oluşumundaki rolü: Afşar Bala'm kadın kooperatifi incelemesi

Kırsaldaki kadınların sosyal kooperatiflerin oluşumundaki rolü: Afşar Bala'm kadın kooperatifi incelemesi Sosyal kooperatifçilik, toplum içinde kırılgan ve dezavantajlı gruplar olarak nitelendirilen yaşlılar, engelliler, bağımlılar, işsizler, gençler, göçmenler, kadınlar, hükümlüler gibi bireylere devlet tarafından eksik kalan hizmetleri tamamlamak amacıyla ortaya çıkmış bir sosyal girişim modelidir. Sosyal kooperatifler dezavantajlı grupları istihdam ederken bir taraftan da toplumsal rehabilitasyon sağlamaktadır. Kırsaldaki kadınlar, örgütlü bir işletme modeli kurarak yaşadıkları bölgenin kaynaklarını değerlendirmekte, bölge halkına ekonomik, sosyal ve kültürel kazanımlar sunmaktadırlar. Dayanışmanın, birlik ve beraberliğin, demokratik yönetimin örneğini teşkil eden bu kooperatifler, kırsaldaki kadının emeğiyle harmanlanmaktadır. Araştırma, Afşar kırsalı kadınlarının günlük yaşam içindeki rollerini, iletişim ağlarını, onları kooperatif kurmaya iten sebepleri, aldıkları eğitimi, kooperatifin ekonomik ve sosyal hayatlarına etkisini analiz etmeyi ve bu örüntüler içinde, kırsal kadınının sosyal kooperatiflerin oluşumundaki rolünü değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Fenomenolojik araştırma kapsamında kooperatif kurucusu ve ortaklarıyla katılımcı gözlem yoluyla, yapılandırılmamış ve yarı yapılandırılmış 29 sorudan oluşan açık uçlu mülakat formu hazırlanmıştır. Katılımcıların görüşme esnasında verdikleri cevaplar harf harf not edilmiş ve ses kaydına alınmış ve deşifre edilmiştir. Nitel araştırma yöntemiyle kooperatif kuran kırsaldaki kadınların kendi tanımlamaları doğrultusunda ve kendi deneyimleriyle bu yapıdaki rolleri anlaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmada verilerin işlenmesi kodlama yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda kırsal bir bölgede kurulan Afşar Bala'm Kooperatifi'nde istihdam olan kooperatif ortaklarının, yerel ürünleri işleme becerileri, çalışma şekilleri, eğitim ve mesleki donanımları, geleneksel aile yapısındaki hiyerarşik dönüşüme öncülük etmeleri ile kendi yaşam alanlarında sosyal bir değer ürettikleri tespit edilmiştir. Afşar Bala'm kooperatifi kâr amacı gütmemekte, o yörede yaşayan kadınları bir araya getirmekte ve birlikte potansiyel bir güç elde etmektedir. Böylece kooperatif kırsaldaki kadın üzerinden yeni bir sosyal anlam kazanmaktadır. Anahtar Kelimeler; Sosyal Kooperatif, Sosyal Girişimcilik, Kadın Girişimciliği, Kadın Kooperatifi.

Osmaniye ili Düziçi ilçesinde hayvancılık yapan tarım işletmelerinde yeniliklerin benimsenmesi ve yayılmasında kooperatiflerin rolü

Bu çalışmada Osmaniye İli Düziçi İlçesinde hayvancılık yapan işletmelerde tarımsal yeniliklerin benimsenmesi ve yayılmasında kooperatiflerin rolü incelenmiştir. Araştırma kapsamında hayvancılık yapan 116 işletme ile ve bölgede kurulu bulunan 8 kooperatif yöneticisi ile görüşme yapılmıştır. Bölgedeki tarımsal yayım faaliyetleri incelenmiştir.Araştırma sonucunda işletmelerin tarımsal yenilikleri benimsemesindeki en önemli sorunların bilgiye ulaşamamak ve uygulamada karşılaştıkları maddi sorunlar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca üreticilerin bilgi kaynakları olarak veterinerleri ve diğer üreticileri tercih ettiği, kooperatiflerin rolünün ise oldukça az olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: kooperatif, tarımsal yenilik, tarımsal yayım

Kırsaldaki kadın kooperatiflerinde liderlik ve kurumsallaşma (Bursa örneği)

Bu araştırmada ülke kalkınması için önemli bir rolü olan ve ayrıca kadın girişimciliğini geliştirmek için en uygun araçlardan birisi olarak nitelenen kadın kooperatiflerindeki liderlik tarzları ve liderlik tarzlarının kadın kooperatiflerinin kurumsallaşması üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda kadın kooperatiflerindeki kadın kooperatif yöneticilerinin ve kooperatif ortaklarının görüşleri doğrultusunda kooperatiflerde görülen liderlik tarzları ve kurumsallaşma boyutları incelenecektir. Kurumsallaşma örgütlerin belirlenmiş amaçları doğrultusunda hedeflerine ulaşmak için bir değer ve standartlarla yönetilmesini gerektirmektedir. Kadın kooperatiflerinde kurumsallaşma alt boyutlarından olan şeffaflık, adaletle yönetim, resmileştirme profesyonellik ilkelerinin niteliksel durumları ve bu kooperatiflerde standartlaşma süreçleri incelenecektir. Türkiye de Ticaret Bakanlığı, 2021 verilerine göre ülkemizde aktif olarak 594 kadın kooperatifi bulunmaktadır. Bunların büyük çoğunluğu kadın girişimi üretim ve işletme kooperatifleridir. Bursa da ise kadın kooperatif sayısı 35'dir. Kırsal alanda faaliyet gösteren kadın kooperatif sayısının ise 25 olduğu ve kadın kooperatiflerinin yoğunluklu olarak kırsal alanda faaliyet yaptığı görülmüştür. Bu araştırmanın verileri, Bursa ilinde faaliyet gösteren 12 farklı kadın kooperatifinin başkanları, yönetim kurulu üyeleri ve ortaklarından oluşan 21 kadın ile derinlemesine görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Nitel yöntemle yürütülen araştırma bulgularına göre görüşülen 21 kadın üyeden 19'u evli, 2 kişi ise bekardır. Bu kadınların 9'u 20-40 yaş aralığında, 5'i 41-50 yaş aralığında, 7'si ise 51 yaş ve üzeridir. Mülakat yapılan katılımcılardan 11 kişinin tecrübesi 5 yıldan az iken 10 kişinin 5 yılın üzerinde kooperatifçilik deneyimi vardır. Katılımcıların kooperatifçilik deneyimleri ile kendi kooperatiflerinde çalışma sürelerinin aynı olması, bulundukları kooperatifte devamlılık sağladıklarını göstermektedir. Yaş aralıklarına bakıldığında çocuklarını büyütmüş kadınların daha çok kooperatifin yönetim organlarında olmayı tercih ettiği söylenebilir. Kadın kooperatiflerinde görülen liderlik tarzı sırasıyla otokratik liderlik, dönüşümcü liderlik, serbest bırakıcı liderlik, demokratik liderlik ve etkileşimci liderlik olarak görülmüştür. Bu görüşmeler neticesinde kadın kooperatiflerinin kurumsallaşmalarında öne çıkan bulgulara bakıldığında, dönüşümcü liderlikte kurumsallaşma düzeyinin daha yüksek olduğu, ikinci sırayı otokratik liderliğin aldığı ve en düşük kurumsallaşmanın ise serbest bırakıcı liderlerin yönetiminde olduğu görülmüştür.

Mülteci kadınların geçim kaynaklarına erişiminde kooperatiflerin rolünün incelenmesi

2011 yılında Suriye'de yaşanan savaş sonrası Türkiye'ye göç eden Suriyeli mülteciler beslenme, barınma, sağlık ve eğitim gibi birçok temel hak ve hizmete erişimde güçlük yaşamışlardır. Kadınların bu süreçteki deneyimleri ise erkeklere kıyasla daha zorlayıcı olmuştur. İstihdam piyasasında mülteci kadınlar iş yerlerinde çoğunlukla ayrımcı uygulamalara ve toplumsal cinsiyete dayalı şiddete maruz bırakılmaktadırlar. Bu bağlamda yoksullukla mücadelede sosyal bir örgütlenme modeli olan kooperatifler mülteci kadınlar için alternatif bir çalışma alanı sunmaktadır. Çalışmada, mülteci kadınların geçim kaynaklarına erişiminde kooperatiflerin rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca mülteci kadınların istihdam piyasasında yaşadıkları güçlükler ve kooperatife dahil olmaları ile sosyoekonomik yaşantılarında meydana gelen değişiklikler analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında kooperatife ortak veya kooperatif çalışanı mülteci kadınlarla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, mülteci kadınların kooperatifler aracılığı ile sınırlı da olsa ekonomik gelir elde ettiği ve geçim kaynaklarına eriştiği, farklı alanlarda beceriler kazanarak kişisel gelişimlerine katkı sunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kooperatif faaliyetlerinin sosyal uyuma katkı sağladığı, kadınların güçlenme süreçlerine ve toplumsal cinsiyet eşitliğine olumlu etki ettiği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Geçim Kaynakları, Göç, İstihdam Piyasası, Kooperatifçilik, Mülteci Kadınlar

Konut yapı kooperatiflerinde muhasebe düzeni ve bir uygulama

Konut yapı kooperatifleri üyelerinin konut ihtiyaçlarını en uygun maliyetlerle ve en uygun ödeme şartlarıyla karşılamak için kurulmaktadır. Bu amaçla kurulan konut yapı kooperatiflerde muhasebe fonksiyonu önemli olmakla birlikte bu konuda gerek uygulamada gerek literatürde bir birliktelik sağlanamamıştır. Bu tezin amacı, konut yapı kooperatiflerindeki muhasebe düzenindeki eksikliklerin ortaya konması ve çözüm önerilerinin getirilmesidir. Konut yapı kooperatifleri tarafından yürütülen konut inşaatlarının hizmet üretimi olarak mı yoksa imalat olarak mı değerlendirileceği önem arz etmektedir. Bu sorulara cevap ararken, muhasebe süreci, yapılan hatalar ve farklı uygulamaların nedenleri literatür taraması yapılarak araştırılmıştır. Ayrıca kooperatif muhasebesi tutan muhasebe meslek mensupları ile de görüşmeler yapılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda konut yapı kooperatiflerinde muhasebe düzenini etkileyen en önemli faktörün kooperatif inşaatının yapılış sekli ve kooperatifin vergi muafiyet ve indirimlerinden yararlanıp yararlanmama durumu olduğu tespit edilmiştir.