Kısıtlar teorisi yaklaşımı ile acil serviste simülasyon uygulaması

Dünya genelinde artan nüfus ve küreselleşme ile birlikte sağlık hizmetlerinde sürekli iyileşme ve performans optimizasyonu kaçınılmaz hale gelmiştir. Özellikle sağlık sisteminde kritik bir öneme sahip olan acil servislerde hasta sayısı yoğunluğu ve kaynak kısıtı kaynaklı performans yönetimi önemli bir konu olarak ortaya çıkmaktadır. Acil servislere dünya genelinde ve ülkemizde başvuru sayısının artması, acil servislerde performans çalışmalarının giderek daha önemli bir hale gelmesine neden olmuştur. Acil servislerin 24 saat kesintisiz hizmet sunması, ücretsiz erişim imkanı sağlaması, doktorlara ulaşımın kolay olması ve aynı zamanda durumu acil olmayan hastaların da bu birimlere başvuruda bulunması, acil servislerin yüksek oranda tercih edilmesinin temel sebeplerini oluşturmaktadır. Bununla birlikte belirsiz hasta gelişleri, düzensiz iş yükü ve sınırlı sayıda kaynak sebepli acil servis iş akış optimizasyonu oldukça karmaşık hale gelmiştir. Bu durum acil servislerde kalabalıklaşmaya, uzun süreli hasta kalışlarına ve çalışanlar arasında tükenmişliğe neden olmaktadır. Acil servislerdeki yoğun ve stresli ortam hastaya kaliteli hizmet vermek ve dolayısı ile hasta (müşteri) memnuniyeti ile doğrudan ilişkilidir. Bu çalışmada, kısıtlı kaynaklara sahip bir acil serviste kaynakların etkin bir şekilde optimize edilmesi yoluyla performans iyileştirilmesi amaçlanmıştır. Mevcut acil servis sistem akışı Arena Simülasyon programı kullanılarak modellenmiştir. Hasta akışının sağlıklı bir şekilde yansıtılması için verilerin titizlikle ve doğrulukla toplanmasına önem verilmiştir. Geçmiş yıllara ait hasta geliş verileri Easy Fit programı yardımıyla analiz edilmiş ve gelen hastalar için istatistiksel dağılımlar belirlenmiştir. Sistemdeki diğer prosesler de eksiksiz tanımlandıktan sonra gerçek sistem ile Arena programında kurulan sistemin kıyaslaması yapılmıştır. Kurulan modelin güvenilirliğinin testi için Statistica istatistik programından yararlanılmıştır. Model geçerliliği sağlandıktan sonra sonuçlar değerlendirilmiş ve kaynak dar boğazları tespit edilmiştir. Darboğazları ortadan kaldırmak için Kısıtlar teorisi yaklaşımı kapsamında farklı senaryolar tasarlanmıştır. Belirlenen kısıtlar dahilinde Arena/OptQuest platformunda geliştirilen matematiksel model ile optimizasyon yapılmıştır. Sonuç olarak hasta bekleme sürelerinin azaltılması hizmet sunumunun iyileştirilmesi ve performansı artışı sağlanmıştır.