Kısıtlar teorisi yaklaşımı ile süreç analizi ve ürün karması optimizasyonu

İşletmelerin hızla ilerleyen teknoloji ile birlikte dijitalleşen uluslararası pazardaki rekabet gücünü koruyabilmesi için üretim süreçlerini etkin bir şekilde yönetmesi gerekmektedir. Böyle bir küresel ortamda sadece ürün veya hizmet üretmek yeterliliğini kaybetmiştir. Günümüz ekonomik koşulları ve üretim sürecindeki maliyet kalemleri göz önünde bulundurulduğunda karlılığın arttırılması büyük önem taşımaktadır. Firmaların pazar payını ve karlılıklarını arttırabilmeleri için, her üretim sisteminde en az bir tane kısıtlı kaynak olduğunu ve bu kısıtlı kaynağa yönelik çözüm bulunması gerektiğini savunan kısıtlar teorisi, oldukça önemli bir yönetim disiplinidir. Sistemdeki darboğazın tespit edilip yönetilmesi ile birlikte üretim sürecindeki beklemeler ortadan kalkacağı için ürünler zamanında üretilip müşteriye sunulabilecektir. Ayrıca üretim hattındaki darboğaz kaynağın verimliliği arttırılacağı için maliyetler azalacak, böylece firma karlılık hedefine ulaşabilecektir. Bu çalışmanın amacı kısıtlar teorisinin beş adımlı sürekli iyileştirme süreci ile sistemdeki kısıtlı kaynaklar varlığında optimum ürün karması belirlemektir. Bu çerçevede metal işleme sektöründe faaliyet gösteren bir işletmedeki çoklu darboğaz probleminin çözümüne yönelik araştırma yapılmıştır. Yapılan uygulama ile sistemdeki kaynakların kapasite kullanım oranları incelenerek darboğazlar tespit edilmiş ve optimal ürün karması belirlenmiştir. Alternatif olarak belirlenen senaryo ile yeni bir algoritma önerilmiş ve elde edilen sonuçlar mevcut durumla karşılaştırılmıştır. Ele alınan problem tamsayılı doğrusal programlama modeli olarak ifade edilmiş ve GAMS.ide programı ile çözülmüştür.