Kültürel diplomasi silahı olarak pazarlama: Ankara'da eğitim gören Türkiye burslusu öğrenciler üzerinde nitel bir araştırma

Günümüzde birçok devlet diğer devlet halklarının ve paydaşlarının sempatisini kazanabilmek, bu kitleleri cezbedebilmek adına yumuşak güç unsurlarından faydalanmaktadır. Bu noktada kültürel diplomasi kanalları, kültür enstitüleri ve uluslararası öğrenci hareketliliği soğuk savaşın bitiminden günümüze oldukça önem kazanmıştır. Literatür incelendiğinde farklı disiplinlerde Türkiye'nin yumuşak gücünü ve kültürel diplomasi faaliyetlerini eğitim diplomasisi çerçevesinde Türkiye Bursları üzerinden inceleyen çalışmaların olduğu görülmektedir. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) tarafından gönüllü elçiler olarak görülen uluslararası öğrenciler, yurtdışında Türkiye'nin gönüllü "marka elçileri" konumunda bulunmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın, Türkiye'nin kültürel diplomasi faaliyetlerini pazarlama çerçevesinden inceleyen ve bu faaliyetlerin ulus marka algısına etkilerini uluslararası öğrenciler üzerinden değerlendiren nitel bir araştırma olarak pazarlama alan yazınına katkı sağlaması hedeflenmektedir. Bu çalışmanın amacı; kamu diplomasisi, kültürel diplomasi, iş birliği ve kalkınma faaliyetlerini yürüten Türkiye'nin YTB, Türk İş birliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA), Yunus Emre Enstitüsü (YEE), Maarif vakfı, Kızılay gibi kamu kuruluşlarının bu çalışmalarının ve insani diplomasi etkinliklerinin yanı sıra ulus marka alanındaki etkilerinin Türkiye Burslusu öğrenciler tarafından kendi ülke ve bölgelerinde nasıl algılandığının tespit edilmesidir. Bu doğrultuda, "Bir pazarlama aracı olarak kültürel diplomasi faaliyetlerinin ülke marka algısı bağlamında etkisi." çalışmanın ana problem cümlesidir. Çalışmanın ilk bölümünde yumuşak güç kavramının kavramsal çerçevesi açıklanmış; Fransa, Birleşik Krallık, Almanya, ABD, Çin olmak üzere belirlenen beş ülkenin ve Türkiye'nin kültürel diplomasi uygulamalarıyla birlikte hükümet burslarına yer verilmiştir. İkinci bölümde ise ülke imajı ve ulus markalamanın kavramsal çerçeveleri ortaya konulmuş, Alexander Buhmann'ın 4D ülke imajı modeline yer verilmiştir. Son bölümünde araştırmanın evrenini oluşturan Ankara'da eğitim gören Türkiye Burslusu öğrencilerden amaçlı örnekleme ve kartopu örnekleme tekniği kullanılarak 17 ülkeden toplam 24 uluslararası öğrenciye ulaşılmıştır. Araştırmada nitel veri toplama tekniklerinden olan mülakat tekniği ve yapılandırılmış ve yarı yapılandırılmış mülakat soruları kullanılmıştır. Mülakatlardan elde edilen deşifreler öğrenci görüşlerinin daha net anlaşılması, katılımcıların konulara kişisel yaklaşımlarının bütüncül bir şekilde görülmesi ve mülakat esnasındaki konu akışının bozulmadan aktarılması adına bulgular kısmında tam hali ile ortaya konmuştur. Elde edilen veriler tartışılmış, sonuç ve önerilerle araştırma bitirilmiştir.