Kültürel iktidar ve din (Pierre Bourdieu örneği)

Bu tez çalışması kültürel iktidar ve din arasındaki ilişkinin Pierre Bourdieu sosyolojisi özelinde din, kültür ve iktidar kavramları arasındaki bağlantıların tespiti üzerinden gösterilmesi amacını taşımaktadır. Sosyolojiye göre din ve kültür tarih boyunca insanların hayatlarına yön veren önemli olgulardır. Bu iki olgu sosyal gerçeklikte birbirini besleyen diyalektik bir zeminde buluşurlar. Dolayısıyla insanların hayatlarına yön verici birer unsur olarak kültür ile dinin etkileşimi egemen iktidar söz konusu olduğunda kaçınılmazdır. Toplumda söz sahibi olmak ya da bir yaşam biçimi olarak egemen söylem şeklinde tanımlayabileceğimiz iktidarın, toplumları düzenleyen ve yaşanılır kılan işlevsel özellikleri sebebiyle din ve kültürle seçici yakınlığı söz konusudur. Bourdieu'ye göre iktidar olgusu sadece siyaset alanına özgü olmayıp toplumun her alanında görülmektedir. Bu nedenle Bourdieu sosyolojisinde kültürel iktidar, sosyal sermaye üzerinde hâkimiyet kurmaya çalışan bir güç istenci olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sosyolojide öne çıkan habitus, sermaye ve alan kavramları ile din ve kültürel iktidar ilişkisi arasında bir girizgâh vardır. Bourdieu tarafından alan ve habitus kavramlarının dinsel bir zemine dayandırılması kültürel iktidar düşüncesinin temelinde din olgusunun olduğu düşüncesini güçlendirmektedir. Dolayısıyla gerek kavramların dini arka planı gerekse kültürel iktidar ve din ilişkisinin birbirine yakınlığı bu meseleyi ve Bourdieu'nün yaklaşımını din sosyolojisi disiplini içerisinde tartışmayı mümkün kılmaktadır. Yanı sıra tezde araştırmanın amacına uygun olarak nitel araştırma yöntemlerinden biri kabul edilen doküman analizi tekniği kullanılmıştır.