Kültürü yapılan çipura (sparus aurata) velevrek (Dicentrarchus labrax) balıklarında görülen solungaç parazitlerinin histopatolojisi

Amaç: Bu çalışma Türkiye'de sıklıkla kültürü yapılan çipura ve levrek balıklarında görülen paraziter hastalıkların ve histopatolojik bulgularının tanımlanması amacı ile yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın materyali; Kanyon Akua Veteriner Kliniği Hastalık Teşhis Laboratuvarına, Ocak 2021-Ocak 2022 tarih aralığında gelen hastalık şüphesi taşıyan ölü balık numunelerinden oluşmaktadır. Çalışmada; ağırlıkları 2-200 gr arasında değişen 3.150 adeti levrek (D. labrax), 2.100 adeti çipura (S. aurata) olmak üzere 5.250 adet balık kullanılmıştır. Numunelerin total boy-ağırlıkları ölçüldükten sonra, patolojik ve parazitolojik incelemeler için ikişerli gruplara ayrılmıştır. Bulgular: İncelemeler sonucunda çipura ve levrek balıklarında yoğun enfestasyonun görüldüğü başlıca on bir farklı paraziter etken saptandı. Bu hastalık etkenlerinden levreklerde görülenler; Lernantrophus spp., Diplectanum spp., Cryptocaryon spp., Amyloodinium spp., Trichodina spp., Apiosoma spp., Cryptobia spp., Costia spp. iken, çipuralarda görülenler ise; Microcotyle spp., Dactylogyrus spp., Furnestinia spp., Trichodina spp., Costia spp.'dir. Her ikisinde görülenler; Trichodina spp. ve Costia spp. idi. En yaygın görülen histopatolojik bulgular ise ödem, nekroz, hemoraji, telangiektazi, lamellar füzyon, dökülmeler, makrofaj, lenfosit ve eozinofilik granüle hücre infiltrasyonları oldu. Sonuç: Sahadaki levreklerde en sık görülen paraziter etken Diplectanum spp. iken en seyrek görüleni Apiosoma spp. idi. Çipuralarda en sık görülen paraziter etken Microcotyle spp. iken en seyrek Costia spp. etkeniydi. En yüksek mortalite (%10) ve en şiddetli histopatolojik lezyonlar Amyloodinium spp. türünde tespit edildi. Parazitin türüne göre boyutu arttıkça histopatolojik bulgu şiddetinin de arttığı görüldü. Vakalarda çoklu etken (multi parazitizm) görülme sıklığı tekli etken görülme sıklığından daha yüksekti. Anahtar Kelimeler: Çipura, Histopatoloji, Levrek, Parazit, Solungaç