Kum zambağı (Pancratium maritimum L.)' 'nın DNA içeriğinin belirlenmesi ve in vitro mikroçoğaltımı

Bu çalışmada Kırklareli İli İğneada Beldesi'nden toplanan tıbbi ve süs bitkisi olarak bilinen kum zambağı (Pancratium maritimum L.) bitkisinin tohumları materiyal olarak kullanılmıştır. İlk aşamada çekirdek DNA içerik analizleri, Flow sitometri (PARTEC) cihazı kullanılarak yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ortalama 2C çekirdek DNA içerikleri 58.52±1.065 pg ile 60.34±1.834 pg arasında değiştiği belirlenmiştir. İkinci aşamada dış kabuklarından ayrılan kum zambağı tohumları % 60 ticari çamaşır suyu çözeltisinde 15 dakika yüzey sterilizasyonuna tabii tutularak in vitro koşullarda 0MS besi ortamında 15 gün içerisinde başarılı bir şekilde çimlendirilmiştir. 60 ile 90 gün arasında gelişen 80 bitkicikten 4 farklı eksplant (soğan, bazal tabaka, boğum ve yaprak) ayrılmıştır. İn vitro soğancık oluşturmak için eksplantlar 4 farklı bitki besi yeri içeren MS ortamında kültüre alınmıştır. Kavanoz ve eksplant başına en iyi soğancık gelişimi 8.00±2.64 ve 1.6±0.53 ile bazal tabaka eksplantından ve 1 BAP+0,5 2.4,D içeren MS besin ortamından elde edilmiştir. Elde edilen soğancıkların %50'si (toplam 9 bitki) sağlıklı bir şekilde dış koşula aktarılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucu in vitro şartlarında gelişen kum zambağı soğancıklarının aklimatizasyon süresi ve dış koşula alışma süreci zor ve zaman alıcı olarak belirlenmiştir. Tüm zorluklara rağmen şimdiye kadar çalışılmayan bazal tabaka eksplantında başarılı sonuçlar elde edilmiştir ve Çalışma sayesinde bölgede nesli tükenme tehlikesi altında olan bitkinin biyoteknolojik yöntemler ile yetiştirilebilmesi gerçekleştirilmiştir. Anahtar kelimeler: Kum zambağı, Pancratium maritimum L., DNA, Soğancık, Mikroçoğaltım